حاجتومند وتنومند وآزومند وبرومند .
« وليكن دانشومندان اندر شاخهاى فقه روز از سپيده دميدن دارند » 69 .
دانگ : ششيك هر چيزى مثلا پنج دانگ يعنى پنج سدس ص 36 و 165 .
دانه خواره : همچون مرغ دانه خواره از گنجشگ وكبوتر « هر مرغى كه راست كلب است دانه خواره » ص 377 .
دايرهء ابتداى سمتها : دائرهء اوّل السّموت ودايرهء مشرق ومغرب 186 .
دايرهء بزرگ : دائرهء عظيمه از قبيل منطقة البروج ومعدّل النهار .
دايرهء بىسمت : دائرهء اوّل السّموت 186 .
دايرهء خرد : دائرهء صغيره از قبيل مقنطرات ارتفاع وانحطاط .
دايرهء نيمروزان : دائرهء نصف النّهار .
دبسى : موسيجه .
دده : سبع درنده مقابل دام بمعنى حيوان وحشى بىزيان 191 .
ددهء زيانكار : سبع ضارى 339 .
درازا : طول مقابل پهناوژ رفا از ابعاد ثلاثة باصطلاح هندسه ص 4 . وطول مقابل عرض همچون پيوند بدرازا باصطلاح منجمان . ومقابل پهنا بمعنى لغوى همچون « از يكى بدرازا گيرى واز ديگر بپهنا » 239 .
درجهء بر آمدن : درجهء طلوع ستاره 204 .
درجهء فروشدن : درجهء غروب ستاره 204 .
درخش : برق وشهاب .
درزى : خيّاط ص 331 .
درست : معتدل أحوال . صحيح المزاج .
عدد صحيح مقابل شكسته . پاره بمعنى كسر .
درست وشكسته : عدد صحيح وكسر 44 .
درشت : مضرّس وپست وبلند 165 .
درشت روى : مضرّس وبرآمدگى دار ص 58 . ونيز بمعنى ستبر روى وگستاخ معروفست .
درشتناك : سنگلاخ .
درشتى : برآمدگى وضخامت وتضريس .
در گشادن : فتح الباب در اصطلاح نجوم .
درم : شست پشيز 36 .
درم زن : ضرّاب وسكّه زن .
درنگ : مكث در كسوف وخسوف 212 .
دروغينه : بدروغ همچون « سوگند دروغينه » ص 385 .
دريااك : درياچه وبحيره 170 .
دريابار : شهرها وأراضي كه در ساحل دريا واقع است 198 .
دستآموز : أهلي وانس گيرنده مرادف داجن عربى .
دست آورنجن : دست بند . سوار .
دست افرنجن : دست بند . سوار .
التفهيم لاوايل صناعة التنجيم — صفحة مقدمه 152
مساهمون: أبو ريحان البيروني
صمقدمه ١٥٢