تخطي إلى المحتوى الرئيسي

التفهيم لاوايل صناعة التنجيم — صفحة مقدمه 100

مساهمون:

صمقدمه ١٠٠
بيشتر املاها ورسم الخطّهاى قديم كه در نسخهء ( خد ) گفتيم ، در اين نسخه نيز رعايت شده است از قبيل : پ - ب . - ج - چ . - ز - ژ . - ك - گ . - كي - كه . - جى - چه . - كجون - كه چون . - بوذ وديذ وبنياذ - بود وديد وبنياد . - جاء وصورتهاء وپاء « 1 » - جاى وصورتهاى وپاى . - سوم وسؤم وسيوم - سوم . - خانها - خانه‌ها . - شذست - شده است . فزااى وفزايى وفزائى وفزاءى وفزائى - فزائى . - يكى - يكى .

3 - نسخهء ( س )

يعنى نسخهء متعلّق بجناب آقاى سميعى ( أديب السّلطنه ) رئيس سابق دربار شاهنشاهى وفرماندار فعلى آذربايجان . قطع اين نسخه 24 سانتيمتر طول در 15 سانتى متر عرض و 12 ميليمتر ضخامت است وبخطّ نسخ نزديك بثلث روى كاغذهاى كهنه نوشته شده وتاريخ مصرّح ندارد وآخرش نوشته است « تمّت الكتاب بعونه وتوفيقه والصّلوة والسّلام على محمّد وآله وعترته كتبه محمّد لطفى الشّيرازى بن إبراهيم . . . عالم » وميان كلمهء إبراهيم وعالم كلمه‌اى بوده ودستى حك شده است . از قرار رسم الخطّ وكاغذ مينمايد كه تاريخ كتابتش حتما از قرن هفتم هجرى پايين‌تر نيست .
هامش
( 1 ) - بايد دانست كه حرف ومخرج همزه در وسط وآخر كلمات فارسي وجود ندارد . واينكه بصورت همزه در ( فزائى ) و ( دانائى ) و ( پائين ) وأمثال آنها نوشته ميشود ، وهمچنين علامتي كه روى هاء غير ملفوظه در حالت اضافه ووصف مىگذارند مانند ( خانهء تو ) و ( كلبهء حقير من ) ، ونيز آنكه قدما در حال اضافه ووصف پهلوى كلمات مختوم بألف مىنوشته‌اند مانند ( صورتهاء بروج ) و ( دورهاء تمام ) و ( بجاء خويش ) ، ياء كوچكى است كه دنبالهء آنرا در كتابت بريده‌اند وبصورت همزه درآمده است ( ء - ى ) . واين علامت را در پهلو يا بالاى كلمه براي اين گذارده‌اند كه تلفظ ياء معلوم شود . اكنون هم در هاء غير ملفوظه بمخرج ياء تلفظ مىكنيم . امّا در بعض كلمات از قبيل افزايى ( از افزايش ) وپايين ( منسوب بپاى ) ونظاير آنها كه بايد با ياء تلفّظ شود ، فريب صورت همزه را خورده كم كم بمخرج همزه تلفّظ كرده‌اند .