مفروض .
مبدأ طول : پيشينيان از يونانيان وبطليموس مبدأ طول را از جزيره فروكس
( Ferreux )
از مجمع الجزاير كانارى ( قنارى - خالدات - سعداء ) واقع در اقيانوس اطلس گرفتهاند . وشايد اين بدان جهت بوده است كه آخرين نقاط آباد ونزديك به آنان از جانب غرب ربع مسكون ، جزاير مزبور به حساب مىرفته است ، بين اين جزاير تا ساحل اقيانوس اطلس از ده تا دوازده درجه فاصله محاسبه مىشده ، وآنها در عرض شمالي 45 ، 37 ، قرار گرفتهاند .
گروهى ديگر چون « بيرونى » مبدأ طول را از ساحل اقيانوس اطلس گرفتهاند ، وشايد انگيزه دو گروه اين نيز بوده كه خواستهاند طول بلاد زمين - از مغرب به مشرق - همان طول ستارگان ، از غرب به شرق باشد ، يعنى دو امتداد طول به يك روش ودر يك جهت باشد ، چنانكه دو امتداد عرض - در ستارگان وزمين - هم تقريبا به يك سمت وسو است .
اما پيشينيان چين ، هند وتركستان ، مبدأ طول را از « دژ گنگ افراسياب » قرار دادهاند ، باروى دژ گنگ روى خط استواء وجايگاه رصدهاى آنان بوده وگفتهاند كيكاووس آن را بنا كرده وافراسياب در جنگ با كيخسرو در آن پناه گرفته وپس از شكست خوردن از آنجا فرار كرده است .
فردوسى دربارهء گنگ دژ وافراسياب چنين سروده است :
يكى گنگ بودش بسان بهشت * گلش مشك سارا بد وزرش خشت
بدان جايگه شاد وخندان بخفت * تو گفتى كه با ايمنى بود جفت