مولى احمد نراقى عليه السّلام در مستند فرموده است :
رؤيت يك شهر براي شهرهاى دور ونزديك ديگر كفايت مىكند .
چنان كه صاحب وافى هم گفته است :
ظاهرا فرقى ميان شهر رؤيت وساير شهرهايى كه در آنها رؤيت نشده است نيست ، زيرا تكليف بر رؤيت استوار است نه بر جواز رؤيت . افزون بر آن ، قرب وبعد ، ضابطه وقانوني نزد مردم ندارد ، به اضافه ، اطلاقات ألفاظ أحاديث . « 1 »
سيّد حكيم رضى اللّه عنه مىفرمايد :
اگر دو بلد در طول يكى باشند شكى نيست كه با وجود حجّيّت بيّنه بر رؤيت در يكى از آن دو شهر ، بر ديگرى نيز اثبات مىشود ، همين طور اگر در بلاد شرقي ديده شود براي بلاد غربى به طريق أولى ثابت است ؛ امّا اگر در بلاد غربى ديده شد اخذ به اطلاق بر ساير بلاد شرقي بعيد نيست ، مگر اين كه علم به رؤيت حاصل شود ، ودعواي اين كه « رؤيت » به شهرهاى نزديك انصراف دارد روشن نيست .
ادلّه قول دوم
آغاز ماه هلالي عبارت است از : خروج قمر از تحت الشعاع خورشيد وچنين پديدهاى امرى است واحد وتكويني ، كه نسبت به جميع نقاط كره زمين وهمهء مشارق ومغارب مساوى است ، خروج قمر از تحت الشعاع ممكن است در هر ساعت از ساعات شب يا روز واقع شود ، امّا
هامش
( 1 ) - سيّد محمد حسين حسينى تهرانى ، رسالة حول مسئلة رؤية الهلال ، ص 56 .