6 - كشف الغمه : آبى در نثر الدرر مىنويسد : از حضرت رضا ( ع ) مشخصات زاهد را پرسيدند فرمود خود را بهدف مىرساند بدون زاد و توشه كافى ، آماده مرگ است و از زندگى دلتنگ از معنى قناعت پرسيدند فرمود : قناعت مجموعه صفاتى است از اين قبيل : 1 - خويشتندارى و براى خود ارزش قائل شدن . 2 - رها كردن پىگيرى از گرفتاريهاى افزايشطلبى و بندگى و بردگى اهل دنيا را نمودن طريق قناعت را نمىسپارد مگر دو نفر كسى كه سرباز مىزند از دنيا براى پاداش آخرت يا شخص كريمى كه خود را آلوده نميكند به برخورد با مردمان پست .
مردى از شستن دست در هنگام غذا خوددارى كرد در حضور امام ( ع ) به او فرمود دستت را بشوى كه شستن اولى بنفع ما است و شستن دومى براى تو سودمند است اگر خواستى آن را ترك كن .
امام ( ع ) در تفسير اين آيه :
فَاصْفَحِ الصَّفْحَ الْجَمِيلَ
« 1 » فرمود يعنى بخشيدن بدون سرزنش و در آيه
خَوْفاً وَ طَمَعاً
« 2 » فرمود ترس براى مسافر است و طمع براى كسى كه مقيم است .
7 - از تذكره ابن حمدون : امام ( ع ) فرمود هر كس خشنود باشد از خدا به روزى كم خداوند نيز از او راضى مىشود به عمل كم . شخص نميتواند از گردابهاى گرفتارى بد رهائى يابد با پيمانشكنى و از چنگال عقوبت رهائى ندارد كسى كه با حيله به ستمگرى مىپردازد و فرمود مردم دو نوعند كسى كه به اندازه لازم دارد ولى نفس او را كفايت نميكند و جويندهاى كه پيدا نميكند .
8 - اختيار رجال كشى ص 500 : حسين بن مهران نامهاى به حضرت رضا ( ع ) نوشت او مردى بود واقفى مذهب ( كسانى كه امامت حضرت رضا را قبول نكردند ) و در اعتقاد خود مشكوك بوده در نامه خود حضرت رضا ( ع ) را راهنمائى ميكرد كه چنين و چنان كن و چنين نكن .
امام ( ع ) در جواب او نامهاى نوشت ابتدا براى اصحاب نسخه آن نامه را فرستاد تا نسخهبردارى كنند مبادا حسين بن مهران جواب نامه را پنهان نمايد .
هر وقت مطلبى را مايل بود بماند و از دست نرود همين كار را مىكرد جواب امام ( ع ) اينست .
هامش
( 1 ) غافر : آيه 84 .
( 2 ) رعد : آيهء 13 .