كه پرهيزكارى كرده و حسنى را بپذيرد .
اى اهل كوفه ! من شب و روز و پنهانى و آشكارا شما را براى جهاد با اينان فراخواندم و به شما گفتم كه : بر ايشان بتازيد كه هيچ قومى در ميان خانهء خود مورد تاخت و تاز واقع نشوند مگر آنكه به ذلت كشيده شدند ؛ پس به يكديگر واگذاشتيد و جلو نرفتيد ، و سخن من بر شما سنگين آمد و امر من بر شما سخت جلوه كرد و آن را در پس سر انداختيد تا جايى كه بر شما تاختوتاز شد و فواحش و منكرات در ميان شما شب و روز ظاهر گشت ، همان گونه بر سر مانند شما پيش از شما آمد ، آنجايى كه خداوند متعال از ستمگران و مستكبران طغيانگر و مستضعفان گمراه در فرمايش خود خبر دهد كه :
يُذَبِّحُونَ أَبْناءَكُمْ وَ يَسْتَحْيُونَ نِساءَكُمْ وَ فِي ذلِكُمْ بَلاءٌ مِنْ رَبِّكُمْ عَظِيمٌ
« 1 » سوگند به آن كه دانه را شكافت و انسان را بيافريد ، آنچه را كه وعده داده شدهايد بر شما فرود آمده است .
شما را اى اهل كوفه به پند و اندرزهاى قرآن بازخواست و عتاب كردم امّا از شما سودى نبردم ، و شما را با تازيانه ادب كردم امّا راست نشديد ، و شما را با شلّاقى كه حدود به وسيلهء آن اجرا مىشود ، مجازات نمودم امّا پشيمان نشديد ، و دانستم چيزى كه شما را اصلاح كند شمشير است و من طالب اصلاح شما به قيمت تباهى خودم نيستم ، امّا پس از من فرمانروايى سختگير بر شما مسلط خواهد شد كه بزرگ شما را احترام نكند و به كوچك شما رحم ننمايد و دانشمند و عالم شما را گرامى ندارد و خراج را به طور مساوى در ميان شما تقسيم نكند و هر آينه شما را بزند و خوار كند و در جنگها شما را در برابر دشمن تنها گذارد و راههاى شما را ببندد و شما را در پشت در خانهاش بگذارد تا اينكه زورمند شما ضعيفتان را بخورد ، آنگاه خداوند دور نگرداند جز آنكسى كه از شما ستم ورزيده است ، و بسيار اندك است چيزى كه گذشته باز گردد ، و گمان دارم كه شما در فترت باشيد و چيزى بر عهده ندارم جز آنكه شما را نصيحت كنم .
اى اهل كوفه ! من از شما به خاطر سه چيز و دو چيز به ستوه آمدهام : ناشنوايانى هستيد
هامش
( 1 ) . سورهء بقره : 49 . « پسرانتان را كشته و زنان شما را براى كنيزى نگاه مىداشتند ، و اين امتحان و بلايى بزرگ بود كه خدا شما را بدان مىآموزد » .