تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — صفحة 77

مساهمون:

ص٧٧
أَسِيَ - - أَسًى [ أسي ] : اندوهگين شد .
الأَسِيُّ - [ أسو ] من الجروح : زخم درمان شده .
الأَسْيَان - ج أَسْيَانُون [ أسي ] : مرد اندوهگين .
الأَسْيَانَة - ج أَسْيَانَات [ أسي ] : زن اندوهگين .
الأَسِيتِيلين - ( ك ) : گازى است سمي بى رنگ و بى بو و خطرناك . اين گاز در ذوب معادن يا لحيم كردن آنها و در نور افشانى به كار مىرود . استيلن .
الأَسِير - ج أَسْرَى و أُسَرَاء و أُسَارى و أَسَارى : اسير ، آنكه دستگير و باز داشت شده باشد .
الأَسِيف - ج أُسَفَاء ، م أَسِيفَة : اندوهگين . اين واژه از نظر مجامله در پايان نامه‌هاى تسليت نوشته مىشود .
الأَسِيل - م الأَسِيلة : نرم ، صاف ؛ « خَدٌّ أَسِيلٌ » : رخسارهء نرم و صاف .
الأُسَيْلِم - [ سلم ] ( ع ا ) : رگى است ميان دو انگشت خنصر و بنصر .
الأَشائم - [ شأم ] : جمع ( الأَشْأَم ) به معناى جانب چپ است . اين واژه ضد ( الأَيَامِن ) به معناى جانب راست است .
أَشَابَ - إشَابَةً [ شيب ] الحزنُ فلاناً و بفلانٍ : غم و اندوه فلانى را پير كرد ، - الرّجلُ : فرزندان آن مرد پير شدند .
الأُشَابَة - ج أَشَائِب [ أشب ] : مردم آميخته به هم .
الأَشَاجِع - [ شجع ] ( ع ا ) : بن انگشتان كه به عصب پشت دست پيوست است ، رگهاى كف دست .
أَشَاحَ - إشَاحَةً [ شيح ] في أمره : در كار خود دقت كرد ، كوشش كرد ، - وجهَهُ و بِوَجْهِه ، - عَنْهُ وَجْهَهُ : از او روى گردانيد ، - المَكَانُ : آن مكان گياه رويانيد .
أَشَادَ - إشَادَةً [ شيد ] البنيانَ : ساختمان را بلند ساخت ، - الضَّالَّةَ : گم شده را شناساند ، - المُغَنِّى : آواز خوان صداى خود را بلند كرد ، - بِذِكْرِهِ : از او ستايش كرد ؛ « اشَادَ بِخَدَماتِهِ » : خدمات او را يادآورى كرد ، - صَوتَهُ و بِصوتِه : صداى خود را بگونه‌اى بد بلند كرد بسان اشاعهء بدى و فحاشى ، - عليه : دربارهء او كار بدى را شايع كرد ، - عليه قبيحاً أو بقبيحٍ : او را به كار زشتى نسبت داد ، - هُ : او را نابود كرد .
أَشَارَ - إشَارَةً [ شور ] عليه : او را پند داد و نصيحت كرد ، - اليه ، - بيده : با دست يا جز آن بسوى او اشاره كرد ، - بهِ : او را شناسانيد ، - النارَ و بالِنّارِ : آتش را شعله‌ور ساخت ، - العَسَلَ : عسل را چيد ، - فلاناً عَسَلًا : به او در چيدن عسل يارى كرد .
الإشَارَة - ج إشَارَات [ شور ] : مص علامت ، نشانه ؛ « إشَارَة الخَطَر » : علامت خطر ؛ « اشارةُ الصليب » نشانهء صليب ؛ « رَهْن إشارَتِه » : تحت تصرف اوست .
أَشَاطَ - إشَاطَةً [ شيط ] الصقيعُ النبتَ أو الدواءُ الجرحَ : يخ بندان گياه را يا دارو زخم را سوزانيد ، - الرأسَ او الكُراعَ : كلَّه پاچه را بر روى آتش گرفت تا موى آن زدوده شود ، - القِدْرَ : ديگ را جوشانيد ، - اللَّحْمَ على القوم : گوشت را در ميان آن قوم پخش كرد ، - فلاناً : فلانى را نابود كرد ، - السلطانُ دمَهُ و بدمهِ : سلطان فرمان كشتن او را داد و خونش را مباح كرد .
أَشَاعَ - إشَاعَةً [ شيع ] الخبرَ و بالخبر : خبر را پخش كرد ، - بالإبل : شتران عقب افتاده از راه را فرا خواند .
الإشَاعَة - [ شيع ] : مص شايعه ، خبرى كه پخش شده ولى صحت و سقم آن معلوم نباشد .
أَشَافَ - إشَافَةً [ شوف ] الشيءُ : آن چيز بلند و مرتفع شد ، - عليهِ : آن چيز بر او مشرف شد ، - مِنْه : از او ترسيد .
أَشَاكَ - إشَاكَةً [ شوك ] هُ : نيزه را در بدن او فرو برد .
أَشَالَ - إشَالَةً [ شول ] الشيءَ : آن چيز را برداشت و بر دوش كشيد و برد .
أَشَامَ - إشَامَةً [ شيم ] في الشيءِ أو الأمرِ : در آن چيز يا آن كار دخالت كرد .
الأَشَاهِب - [ شهب ] : بر فرزندان ( مُنْذِرُ اللَّخمى ) پادشاه حيره اطلاق مىشده كه زيبا روى بودند .
أَشأَمَ - إشْآماً [ شأم ] : قصد شام رفتن كرد يا به شام در آمد .
الأَشأَم - م شُؤْمَى [ شأم ] : افعل التفضيل است ، آنكه خبر ناگوار آورد .
أَشَبَ - - أَشْباً القومَ : آن قوم را در هم آميخت .
أَشِبَ - - أَشَباً الشجرُ : شاخه‌هاى درخت انبوه و در هم پيچيده شد .
أَشَبَّ - إشْبَاباً [ شبّ ] الغلامُ : آن پسر جوان شد ، - الرّجُلُ : فرزندان آن مرد جوان شدند ، - الثورُ : آن گاو پير و سالخورده شد ، - اللَّهُ الغلامَ : خداوند آن پسر را بزرگ و جوان كند ، - اللَّهُ قرنَه : خداوند به او طول عمر بدهد ، - الفَرَسَ : اسب را برانگيخت تا به حركت در آيد .
الأَشَب - درختان بسيار كه از ميان آنها نتوان رفتن .
الأَشِب - م أَشِبَة : درختان در هم پيچيده ؛ « غيضة اشِبَة » بيشه‌اى كه در آن درختان بسيار و در هم پيچيده باشد .
الأَشْبَاح - [ شبح ] : « أَشْبَاحُ المالِ » : آنچه از اموال كه با چشم شناخته و ديده مىشود بسان شتر و گوسفند و جز آنها .
الأَشْبَر - [ شبر ] : آنكه وجب فراخ دارد ؛ « فلانُ اشْبَرُ منكَ » : فلانى از تو وجب بزرگترى دارد .
أَشْبَعَ - إشْبَاعاً [ شبع ] هُ : او را خورانيد تا سير شد ، - الثوبَ من الصَّبْغ : جامه را به حد اشباع رنگ كرد ، - الشيءَ : آن چيز را افزون يا فراوان كرد ، - الكلامَ : سخن را سودمند و استوار بيان كرد و حق سخن را ادا نمود ، - الموضوعَ دَرْساً : موضوع را مورد بحث و مطالعه قرار داد ، - هُ ضرباً : او را به سختى زد .
أَشْبَكَ - إشْبَاكاً [ شبك ] القومُ : آن قوم شبكهء آبيارى كشيدند ، - المكانُ : در آن مكان مردم چاههاى آب بسيار كندند و بنياد نهادند .
أَشْبَهَ - إشْبَاهاً [ شبه ] هُ : بسان و يا همسان او