تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — صفحة 355

مساهمون:

ص٣٥٥
را داد تا هر كدام را بخواهد برگزيند .
خايَلَ - مُخَايَلَةً [ خيل ] تِ السحابةُ : ابر اميد باران داشت ، - هُ : بر او فخر كرد .
خَبَّ - - خَبّاً و خِبّاً [ خبّ ] : خدعه گر شد ، - - خَبّاً النباتُ : گياه بر آمد و بلند شد ، - خِبّاً و خِبَاباً البحرُ : دريا متلاطم شد ، - خَبّاً و خَبِيباً و خَبَباً الفرسُ فى عَدْوِهِ : اسب گاهى بر روى دستها و گاهى بر روى پاهاى خود برخاست .
الخُبّ - ج خُبُوب و أَخْبَاب [ خبّ ] : زمين گود و فرو رفته ، پوسته‌ى درخت .
الخَبّ - مص ، - ج خُبُوب : خدعه زن ، فريبكار ، راه شنى ، - ( طب ) : به معناى ( الخَبْل ) است .
الخِبّ - مص ، هيجان و طوفانى شدن دريا .
خَبا - - خَبْواً و خُبُوّاً [ خبو ] تِ النارُ أو الحِدَّةُ : آتش يا خشم فرو نشست و خاموش شد ؛ « خَبَا لَهَبُهُ » : آتش خشم او فرو نشست و آرام شد .
خَبَى - [ خبي ] الشيءَ : به اين واژه در ( خَبَأ ) رجوع شود .
خَبَّى - تَخْبِيَةً [ خبي ] الخِبَاءَ : چادر را نصب كرد .
الخِبَاء - ج أَخْبِية [ خبأ و خبي ] : چادرى است از كرك يا پشم يا موى براى سكونت ، آن قسمت از گُل كه شامل تخم است ، پوست جو يا گندم در خوشه .
الخَبائِب - [ خبّ ] « ثوبٌ خَبَائِبُ » : جامه‌ى چند تكه‌اى .
الخَبَائِث - [ خبثِ ] : كارهاى بد و ناپسنديده ، آنچه را كه عرب پليد مىدانست و آن را نمىخورد مانند مارها و سوسكها .
الخَبَّاب - [ خبّ ] : حيله‌گر ، فريبكار .
الخُبَّاز - ( ن ) : مترادف ( الخُبَّازَى ) است .
الخَبَّاز - نانوا ، نانپز .
الخُبَّازَى - [ خبز ] ( ن ) : نام گياهى است معروف از رسته‌ى ( الخُبَّازِيَّات ) . اين گياه را پس از پختن مىخورند و مورد درمان نيز قرار مىگيرد .
الخِبَازَة - نانوائى .
الخُبَّازَة - [ خبز ] ( ن ) : مترادف ( الخُبّازى ) است .
الخَبَّاش - كسب كننده ، بدست آورنده .
الخُبَاشَات - « خُبَاشَاتُ العيشِ » : انواع خوراك و جز آن ؛ « خُبَاشَاتُ الناسِ » : گروهى مردم متفرقه از ايلهاى مختلف .
الخُبَاط - گونه‌اى بيمارى است مانند ديوانگى .
الخِبَاط - ج خُبُط : خال يا نشانى در چهره .
الخَبَال - فساد ، تباهى ، سختى ، ديوانگى ، زهر كشنده .
خَبَأَ - - خَبْأَ الشيءَ : آن چيز را پنهان كرد .
خَبَّأَ - تَخْبئَةً الشيءَ : مترادف ( خَبَأَهُ ) است .
الخَبْء - ما خُبئَ آنچه كه پنهان باشد ؛ « خَبْءُ الأَرضِ » : گياه زمين ؛ « خَبْءُ السَّمَاءِ » : باران آسمان ؛ « اخْرَجَ خَبْءُ السمَاءِ خَبْءَ الأَرضِ » : باران آسمان گياه زمين را رويانيد .
خَبَّبَ - تَخْبِيباً [ خبّ ] هُ : او را فريب داد و تباه كرد ؛ « خَبَّبَ على فلانٍ صَدِيقَهُ » : ميان فلانى و دوستش را بهم زد و خلاف افكند .
الخَبَب - [ خبّ ] : مص ، شتاب ، بحرى از بحرهاى شعرى ، گونه‌اى از دويدن اسب ؛ « مَشَى خَبَباً » : همانند اسب راه رفت .
الخِبَب - [ خبّ ] : « ثوبٌ خِبَبٌ » : جامه‌ى چند تكه .
خَبَتَ - - خَبْتاً ذكرُهُ : نام يا ذكر او پنهان ماند .
الخَبْت - ج أَخْبَات و خُبُوت : زمين فراخ و امن .
الخُبَّة - [ خبّ ] : يك پاره گوشت ، گودال آب ، دامنه‌ى دره ، راه پر از شن يا ابر ، دستار .
الخَبَّة - [ خبّ ] : راه شنى يا ابرى ، دستار كه بر سر بندند .
الخِبَّة - [ خبّ ] : مترادف ( الخَبَّة ) است .
الخَبْتَة - فروتنى ، تواضع .
الخِبْتَة - فروتنى ، تواضع .
خَبَثَ - - خَبْثاً هُ : پَست و فريبكار شد ، با فرومايگان دوستى كرد .
خَبُثَ - - خُبْثاً و خَبَاثَةً و خَبَاثِيَةً : پليد شد . اين واژه ضد ( طابَ ) است ، - تْ نفسُهُ : پليد و ناپاك شد .
خَبَّثَ - تَخْبِيثاً هُ : او را خبيث و پليد كرد ، - الطَّعَامَ : غذا را ناپسند كرد .
الخَبَث - آنچه از فلز نامرغوب و كم بها كه در آهن يا زر و مانند آنها باشد ، آنچه كه در آن خيرى نباشد ، - مِن الحَديدِ و نحوِهِ : مواد نامرغوب از آهن و مانند آن كه زدوده شوند .
خَبَرَ - - خَبْراً و خِبْرَةً الشيءَ : آن چيز را آزمايش كرد و شناخت ، - خُبراً الأرضَ : زمين را براى كشت شخم زد ، - خُبْراً و خِبراً و خُبْرَةً و خِبرةً و مَخْبُرَةً و مَخْبَرَةً الشيءَ و بهِ : آن چيز را كاملًا شناخت .
خَبُر - - خُبْراً و خِبْراً و خُبْرَةً و خِبْرَةً و مَخْبُرَةً و مَخْبَرَةً الشيءَ و بهِ : حقيقت آن چيز را به خوبى دانست .
خَبَّرَ - تَخْبِيراً هُ الشيءَ و بالشيء : او را به آن چيز آگاه كرد ، به وى خبر داد .
الخُبْر - مص ، دانستن و شناختن چيزى .
الخَبْر - من الرجال : مرد دانا به خبر ، - ج خُبُور : افزودن بسيار بر قيمت چيزى .
الخَبَر - ج أَخْبَار و أَخَابِير : خبر ؛ « كانَ فى خَبرِ كان » يا « دَخَلَ فى خَبَر كان » : به معناى گذشت ، گذشته شد ، ديگر وجودى ندارد مىباشد ؛ « سَأَلَه عن اخبارِه » : حال او را پرسيد ؛ « نَشْرَةُ الأَخبارِ » : پخش اخبار يا اعلام رويدادهاى روزانه .
الخبِر - من الرجال : دانشمند آگاه به اخبار .
الخُبْرة - آزمايش و آزمون ، نان خورش ، غذاى كامل ، آنچه از مواد غذائى و خوراكى كه براى خانواده خرند .
الخِبْرَة - آزمايش و آزمون .
خَبَزَ - - خَبْزاً الخُبْزَ : نان پخت ، - القومَ : به آن قوم نان خورانيد .
الخُبْز - نان ؛ « خُبْزُ الغُرابِ » ( ن ) : قارچ كه به گونه‌ى قرص نان رويد .