است .
الجَدِيل - ج جُدُل : ريسمانِ بافته شده .
الجَدِيلة - قبيله ، ايل ، ناحيه ، قاطعيت رأى . روشن ، - عِنْدَ العامَّة : و در زبان متداول بر گيسوى بافته اطلاق مىشود .
جَذَّ - - جَذّاً هُ : آن چيز را بُريد يا شكست ، - في سَيْره : در راه خود شتاب كرد .
الجِذّ - ج أَجْذَاذ : پارهاى از چيزى .
جَذَى - - جَذْياً [ جذي ] فلاناً عنهُ : فلانى را از آن كار بازداشت و مُنصرف كرد .
الجَذَّاب - جالب ، جذاب . آنچه كه در ديده يا بصيرت زيبا باشد .
الجُذَاذ - [ جذّ ] : چيز شكسته ، آنچه كه از چيزى شكسته شده باشد ، سنگِ طلا .
الجَذَاذ - [ جذّ ] : مترادف ( الجُذَاذ ) است ، باقيماندهء هر چيزى .
الجِذَاذ - [ جذّ ] : مترادف ( الجُذَاذ ) است .
الجُذَاذَات - پارههاى كوچك از چيزى گرفته شده ؛ « عندي جُذَاذات من الفضَّة » :
پارههايى از خُردهء نقره دارم .
الجُذَاذَة - ج جُذَاذَات [ جذّ ] : كارتى كه در آن يادداشتهاى ويژه را نويسند .
الجَذَاذَة - [ جذّ ] : باقيماندهء هر چيزى .
الجُذَام - ( طب ) : بيمارى جُذام .
الجُذَامَة - آنچه از كِشت كه پس از دِرو در كشتزار باقى ماند .
جَذَبَ - - جَذْباً المهرَ عن أُمّهِ : كُرّهء اسب را از شير مادرش گرفت ، - الشَّهْرُ : بيشتر روزهاى ماه گذشت ، - هُ إِلَيه : او را به سوى خود كشيد . اين واژه ضد ( دَفَعهُ عنهُ ) است .
الجَذْب - مص ، نيروى كشش ، جاذبهء كُرات آسمانى به سوى يكديگر ، - الجِنْسيّ :
كشش يا غريزهء جنسى ؛ « أُخِذَ جَذْباً » : با زور آن چيز را كشيد .
الجَذْبَة - مسافتِ دور .
الجُذَّة - [ جذّ ] : يك پاره از چيزى .
جَذَرَ - - جَذْراً هُ : آن چيز را قطع كرد ، بُريد ، از ريشه بركند .
جَذَّرَ - تَجْذِيراً هُ : آن چيز را از ريشه بَركند ، - العَدَدَ ( ع ح ) : و در علم حساب جذر آن عدد را بدست آورد .
الجَذْر - ج جُذُور : مترادف ( الجِذْر ) است .
الجِذْر - ج جُذُور : ريشه ، اصل ، - ( ع ح ) : در علم حساب عددى است كه در خود ضرب شود مانند دَه كه جذر يكصد است و عبارتند از ضرب ده در ده ، - التَّكْعِيبى لِعَدَدٍ ما في الرياضيّات : جذر تكعيبى كه نام ديگر آن ( الكَعَب ) است مانند عدد 27 كه جذر تكعيبى آن عدد 3 مىباشد ؛ « جِذْرُ المُعَادَلَةِ » :
به واژهء ( المُعَادَلة ) مراجعه شود ؛ « جِذْرُ النبَاتِ » :
ريشهء گياه و درخت كه در زير خاك مىباشد .
الجِذْرِيَّة - دندان نيش .
الجِذْع - ج جُذُوع و أَجْذَاع : تنهء درخت ، ساقِ درختِ نخل خُرما ، ساقهء درخت ؛ « جِذْعُ الإِنْسَان » ( ع ا ) : بدن انسان به جُز سر و دو دست و پا ؛ « جِذْعُ أُسْطُوانَةٍ » ( ه ) : جسم محيط بر سطح استوانه ؛ « جِذْعُ مَوْشُورٍ » ( ه ) :
جسم محيط بر سطح منشور است ؛ « جِذْعُ مخروطٍ » ( ه ) : جسم محيط بر سطح مخروطى شكل است ؛ « جِذْعُ هَرَمٍ » ( ه ) :
جسم محيط بر سطح هرَم است .
الجَذَع - ج جِذَاع و جُذْعَان من البهائم : جانوران خُرد و كوچك .
حَذَفَ - - جَذْفاً الشيءَ : آن چيز را بُريد ، - الطائرُ : پرنده با شتاب پريد ، - تِ المرأَةُ : آن زن با گامهاى كوتاه راه رفت .
جَذَّفَ - تَجْذِيفاً القاربَ : قايق را با پارو به راه انداخت ، - الشيءَ : آن چيز را بُريد .
جَذَلَ - - جُذُولًا : راست و استوار شد .
جَذِلَ - - جَذَلًا : شادمان شد .
الجِذْل - ج أَجْذَال و جُذُول و جِذَال و جُذُولة : تنهء درخت پس از بريده شدن كه خطوط دايرهاى بر آن قسمت بُريده ديده مىشود و از روى آن سنِّ درخت را تشخيص مىدهند . چوبى كه براى شترِ پيس كار گذارند تا بدن خود را با آن بخاراند ؛ « عادَ الشيءُ إِلى جِذْلِهِ » : آن چيز به اصل خود بازگشت .
الجَذِل - ج جُذْلَان ، م جَذِلَّة : خُرسند و شادمان .
الجَذْلَان - ج جُذْلَان ، م جَذْلَى : شادمان .
جَذَمَ - - جَذْماً هُ : آن چيز را با شتاب بُريد يا قطع كرد .
جَذِمَ - - جَذَماً : آن مَرد بُريده دست شد .
جُذِمَ - بيمارى جُذام در او پديد آمد .
جَذَّمَ - تَجْذِيماً هُ : آن را بُريد .
الجَذْم - ج جُذُوم و أَجْذَام : اصل يا ريشه .
الجِذْم - ج جُذُوم و أَجْذام : مترادف ( الجَذْم ) است .
الجُذْمَة - جاى بُريده شدن دست .
الجِذْمَة - يكپاره ، تازيانه .
الجُذْوَة - ج جُذًى و جِذًى و جِذَاء [ جذو ] : گُل آتش روشن و شعله ور .
الجَذْوَة - ج جُذًى و جِذًى و جِذَاء [ جذو ] :
مُترادف ( الجُذْوة ) است .
الجِذْوَة - ج جُذًى و جِذًى و جِذَاء [ جذو ] :
مترادف ( الجُذوة ) است .
الجِذْي - [ جذي ] من الشجرة : ريشهء درخت .
الجِذْيَة - من الشجرة [ جذي ] : ريشهء درخت .
الجَذِيم - بريده شده ، كنده شده .
جَرَّ - - جَرّاً هُ و بِه : آن چيز را كشيد ، جذب كرد ، - الكَلِمَة : كلمه را حركت جَر داد ، - البعيرُ : شتر نشخوار كرد ، - الإِبِلَ : شتران را آهسته راند ، - على نفسِهِ جَريرَةً : گناهى مرتكب شد ؛ « لا يَجُرُّ لسانَهُ بكَلِمَةٍ » : حتى يك كلمه سخن نمىگويد ؛ « جَرَّ قيوداً » : آن مَرد دست بسته بود .
الجَرّ - مص ، نوعى اعراب به حرف يا حركت ( - ) است ؛ « كانَ ذلك عامَ كَذا وَهلمَّ جَرّاً الى الْيَوم » : آن كار تا امروز ادامه يافت .
كلمهء جَرّاً منصوب است بنا بر مفعول مطلق محذوف العامل به معناى ( جُرَّ جَرّاً ) يا بنا بر حال است بتأويل صفت به معناى « هَلُمَّ جارّاً ) .
جَرَى - - جَرْياً و جَرَيَاناً و جِرْيَةً
الماءُ : آب روان شد ، - الفرسُ و نحوُهُ : اسب و مانند آن