كرد ، - الشّرابُ : شراب دُردگين شد .
أَثْفَنَ - إثْفَاناً [ ثفن ] العملُ يدَه : كار دست او را كلفت و خشن كرد .
الأُثْفِيَّة - ج أَثَافِيّ : سنگ كه زير ديگ قرار مىگيرد ؛ « ثَالِثةُ الأَثافي » : جزء مكمل هر چيزى ، جزء سوم سه پايه كه ديگ بر روى آن قرار دهند .
الإِثْفِيَّةِ - ج أَثَافِيّ : مرادف ( الأُثْفِيَّة ) است .
الأَثْقَال - جمع ( الثِقْل ) است ، آنچه كه در جوف و باطن زمين باشد ؛ « اخْرَجَتِ الأرضُ اثقالَها » : زمين آنچه كه در باطن خود داشت بيرون ريخت ؛ « رَفْعُ الأَثْقَالِ » : در بازيهاى ورزشى عبارت از بلند كردن وزنهاى سنگين است .
أَثْقَبَ - إِثْقَاباً [ ثقب ] النارَ : آتش را روشن كرد .
أَثْقَلَ - إِثْقَالًا [ ثقل ] هُ : بار سنگين بر او تحميل كرد ، آن را سنگين كرد ، - كاهِلَهُ :
امر يا كار سنگينى بر عهدهء او نهاد ، - هُ المرضُ : بيمارى بر او سخت شد .
أَثْكَلَ - إِثْكَالًا [ ثكل ] الأمَّ ولدَها و - الولدَ أمَّه :
مادر را بىفرزند يا فرزند را بىمادر كرد ، - تِ المَرْأةُ : آن زن بىفرزند شد .
أَثَلَ - - أَثُؤَلًا : در شكوه و بزرگى استوار شد ، در زمين ريشه دوانيد .
أَثُلَ - - أَثَالَةً : مرادف ( أثَلَ ) است .
أَثَلَّ - - إِثْلَالًا [ ثلّ ] فمُهُ : دندانهاى او ريخت .
الأَثْل - ( نَ ) : گياهى است كه معمولا در پيرامون آبها مىرويد ، برگهاى آن ريز و شكوفههايش خوشهايست . چوب آن سخت و نيكوست و از آن كاسه و پشقاب سازند و به فارسى آن را درخت شوره گز نامند .
الأَثْلَة - ج أَثْلات و آثَال و أُثُول ( ن ) : واحد ( الأَثَل ) است ، اصل و ريشه .
الأَثَلَة - اصل ، ريشه .
أَثلَثَ - إِثْلَاثاً [ ثلث ] القومُ : آن قوم به سه گروه تقسيم شدند ، سى نفر شدند ؛ « كانُوا تسعةً و عِشْرينَ فَاثْلَثُوا » : بيست و نه نفر بودند پس سى نفر شدند .
أَثْلَجَ - إِثْلَاجاً [ ثلج ] تِ السماءُ : از آسمان برف باريد ، - القَومُ : آن قوم به برف زدند ، - تِ الأرضُ : برف بر زمين افتاد ، - هُ : او را شادمان كرد ؛ - تْ نَفْسِى به : به او دلم خوش است ، - تْ عَنهُ الحُمّى : تب از او بريده شد .
الأَثْلَم - [ ثلم ] : آنچه كه گوشه يا لبهاش شكسته شده باشد .
أَثِمَ - - إِثْماً و أَثْماً و أَثَاماً و مَأثماً : گناه كرد ، عملى حرام كرد .
أَثَّمَ - تأثِيما هُ : او را به گناه متهم كرد .
الإثْم - ج آثَام : گناه ، كار حرام ، كار غير مجاز .
الأُثْمُدْ - ( ك ) : مرادف ( الإثمد ) است .
الإثْمِد - ( ك ) : سرمه كه به چشم كشند و در اصطلاح دانشمندان شيمى موسوم به ( أنتيموان ) است .
أَثْمَرَ - إِثْمَاراً [ ثمر ] الشجرُ : درخت ميوه داد ، - الشّجرُ الثَّمر : درخت ميوهء خود را عرضه كرد ، - القومَ : آن قوم را ميوه خورانيد .
أَثْمَلَ - إِثْمَالًا [ ثمل ] اللَّبنُ : كف شير زياد شد ، - اللَّبن : شير را تكان داد تا كره بدهد ، - هُ : او را مست كرد .
أَثْمَنَ - إِثْمَاناً [ ثمن ] القومُ : آن قوم هشت نفر شدند ، - المالَ زيداً و لزيدٍ : بهاى مال را به زيد پرداخت .
الأَثْمَنُ - [ ثمن ] : ارزشمندتر ، گرانتر .
أَثْنَى - إثْناءً [ ثني ] الرجلَ : دومي آن مرد شد ، - عليه : او را ستايش كرد ؛ « اثنى عليه عَاطِرَ الثناءِ » : او را به نيكى ستود ، - عليهِ بِالضّرب :
مبادرت به زدن او كرد .
اثَّنَى - اثِّناءً [ ثني ] : مرادف ( انْثنى ) است .
الأَثْنَاء - [ ثني ] : جمع ( الثِنْي ) است ؛ « اثناءُ الْكَلَام » : ميان سخن ؛ « فى هذه الأثناء » : در خلال آن ؛ « جَاؤوا في اثناءِ الأمْر » : در بين كار آمدند .
الأثْنَانِ - م ثِنْتان و اثْنَتَانِ [ ثني ] : دو چيز يا دو نفر . عدد دو .
الأَثْنُولُوجيا - دانش شناخت نژادهاى انسانى و صفات و اخلاق آنها . اين كلمه يونانى است .
الأثْنَي عَشَرِيّ - [ ثني ] ( ع ا ) : رودهء كوچك از جهت معده - اثنى عشر .
الإثْنَيْن - روز دوشنبه كه ميان يكشنبه و سهشنبه مىباشد .
الأثِيث - ج إِثَاث من النبات أو الشّعر : آنچه از گياه يا موى سر كه بسيار و در هم پيچيده باشد .
الأَثِير - [ فك ] : اين كلمه نزد ستارهشناسان قديم فلك نهم است ، - ( ف ) : و در نزد دانشمندان طبيعى مادهايست بدون وزن كه از تمام اجسام و مواد مىگذرد و امتداد صوت و گرما بوسيلهء موجهاى آن صورت مىگيرد . اين كلمه يونانى است .
الأثِيرات الملحيّة - ( ك ) : تركيبات عضوى است كه در مواد چرب و گلها و ميوهها وجود دارد .
الأَثِيل - و الا تبار و با شرافت ، آنچه كه در زمين ريشهدار باشد .
الأَثِيم - ج أَثَمَاء : اسم فاعل از ( اثِمَ ) است .
أجَّ - - أجِيجاً : برافروخته و شعلهور شد ، - أجُوجاً الماءُ : آب شور و تلخ شد .
أَجَاءَ - إِجَاءَةً [ جيأ ] هُ : او را آورد ، او را وادار به آمدن كرد ، - هُ الى كذا : او را بر پناه بردن به ديگرى واداشت .
أجَابَ - إِجَابَة و إِجَاباً [ جوب ] هُ ، - سؤالَه و عن سؤاله و إلى سؤاله : پاسخ او را داد ، - هُ الى حَاجَتِه : نياز او را برآورد .
الأُجَاج - شور و تلخ .
الأَجَّاج - برافروخته و شعلهور .
أَجاحَ - إِجَاحَة [ جوح ] هُ : او را مستأصل و نابود كرد .
اجَادَ - إِجَادَةً [ جود ] : چيزى خوب و نيكو آورد ، آن چيز را خوب و نيكو گردانيد ؛ « أَجَدْتَ » : خوب انجام دادى ؛ النّقدَ : به او پولهاى خوبى بخشيد ، - الشّيءَ : آن چيز را نيكو كرد ، - بِالْوَلد : داراى فرزند بخشنده شد ، - الرّجلَ : آن مرد را كشت ، - لغةً :
زبانى را خوب دانست و در آن ورزيده