تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — صفحة 154

مساهمون:

ص١٥٤
شد ، - الهُّم عن الْقَلْبِ : اندوه و غم از دل بيرون رفت ، - القَومُ عن امَاكِنِهمْ : آن قوم از خانه‌هاى خود دور شدند و رفتند .
أَنْقَصَ - إنْقَاصاً [ نقص ] الشيءَ : اين واژه لغتى است در ( نَقَصَهُ ) يعنى آن چيز را ناقص كرد .
انْقَصَّ - انْقِصَاصاً [ قصّ ] : اين واژه مطاوع ( قَصَّ ) است .
انْقَصَدَ - انْقِصَاداً [ قصد ] الرمحُ : نيزه شكسته شد .
انْقَصَفَ - انْقِصَافاً [ قصف ] : شكسته شد ، - السَّيْلُ : سيل ناگهان به راه افتاد ، - الْقَومُ علَيهِ : آن قوم بر سر او ريختند ، - القومُ عَنْهُ : آن قوم از روى خوارى و ناتوانى آن را رها كردند .
انْقَصَلَ - انْقِصَالًا [ قصل ] : آن چيز بريده شد ، اين واژه مترادف ( تَقَصَّلَ ) است .
انْقَصَمَ - انْقِصَاماً [ قصم ] : اين واژه مترادف ( تَقَصَّمَ ) است .
أَنْقَضَ - إنْقَاضاً [ نقض ] الكَمْءُ : زمين براى بيرون آمدن قارچ شكافته شد ، - الكَمْأَةَ و عن الكمأةِ : قارچ را از زمين بيرون كشيد ، - الحِمْلُ الظَّهْرَ : بار بر روى پشت سنگينى كرد ، - تِ العُقابُ : عقاب آواز داد ، - اصَابِعَهُ : انگشتان خود را بهم زد تا صدا كند ، - بالمَعْزِ : بز را فرا خواند .
انْقَضَّ - انْقِضَاضاً [ قضّ ] البازي على الصيْدِ : باز بر روى شكار فرود آمد ، - تِ الخَيلُ على الْقَوم : اسبان بر آن قوم حمله‌ور شدند ، - الجِدَارُ : ديوار فرو ريخت ، ترك برداشت ، - الشيءُ : آن چيز شكسته شد .
انْقَضَى - انْقِضَاءً [ قضي ] الشيءُ : آن چيز منقضى شد و گذشت و نابود گرديد .
انْقَضَبَ - انْقِضَاباً [ قضب ] : بريده شد ، - الكوكبُ مِنْ مَكَانِهِ : ستاره از جاى خود منتقل شد .
انْقَطَعَ - انْقِطَاعاً [ قطع ] الشيءُ : اين واژه مطاوع ( قَطَعَ ) است ؛ « انْقَطَعَ الحبلُ » : ريسمان بريده شد ، زمان آن گذشت ، - السَّيْفُ : شمشير شكست ، - الغَيْثُ : باران نيامد ، - الكَلَامُ : سخن بريده شد ، - النَّهرُ : رودخانه خشك شد ، - اللَّبَنُ : آب شير خشك شد ، - ماءُ البِئرِ : آب چاه ته كشيد ، - لِسَانُهُ : روانى زبان از بين رفت ، - الى فُلانٍ : به تنهائى همنشينى با فلان را برگزيد .
انْقُطِعَ - [ قطع ] بالمسافر : توشه‌ى مسافر تمام شد و ستور او ناتوان گرديد و از مسافرت بازماند .
أَنْقَعَ - إنْقَاعاً [ نقع ] الدواءَ و غيرَهُ في الماءِ : دارو و جز آن را در آب خيسانيد ، - تِ الحيَّةُ السمَّ فى أَنْيَابِهَا : مار زهر خود را در دندانهايش جمع كرد ، - الميِّتَ : مرده را دفن كرد ، - لفُلانٍ شَرّاً : براى فلانى شرّى پنهان داشت ، - المَاءُ فُلاناً : آب فلانى را سيراب كرد ، - العَطَشُ : تشنگى بر طرف شد ، - المَاءُ : رنگ آب زرد و دگرگون شد ، - الرّجُلُ : آن مرد قربانى ذبيحه كرد ، - الصَّارخُ بِصوتِهِ : فرياد كننده در پى صداى خود رفت .
الأَنْقَع - [ نقع ] : اسم تفضيل است از ( النَّقْع بِالشَّرابِ ) .
انْقَفَ - إنْقَافاً [ نقف ] فلاناً العَظْمَ : استخوانرا به فلانى داد تا مغز آن را بيرون كشد ، - الجَرَادُ الوَادِيَ : در ميان دره تخم ملخ زياد شد ، - الحَنْظَلَ : تخم حنطل را شكافت .
انْقَفَلَ - انْقِفَالًا [ قفل ] البابُ : درب بسته شد ، - الغُزاةُ : حمله كنندگان برگشتند ، - الرّجُلُ : آن مرد در پى كار خود رفت .
أَنْقَلَ - إنْقالًا [ نقل ] الخُفَّ أو النعلَ : نعل را اصلاح كرد .
الانْقِلَاب - ج انْقِلَابَات [ قلب ] : مص دست يافتن بر قدرت و حكومت ، انقلاب .
انْقَلَبَ - انْقِلَاباً [ قلب ] : مطاوع ( قَلَبَ ) است ، بازگرديد .
انْقَلَعَ - انْقِلَاعاً [ قلع ] : مطاوع ( قَلَعَ ) است .
الأَنْقَلِيس - ( ح ) : گونه‌اى ماهى از رسته‌ى الأَنْقِليسِيَّات ) است بسان مار . اين واژه يونانى است .
الإنْقِلِيس - ( ح ) : مترادف ( الانْقَلِيس ) است ، مار ماهى .
انْقَمَعَ - انْقِمَاعاً [ قمع ] : مطاوع ( قَمَعَ ) است ، - الرّجُلُ : آن مرد به تنهائى نشست .
أَنْقَهَ - إنْقَاهاً [ نقه ] هُ اللَّهُ من مرضه : خداوند او را از بيماريش شفا دهد ، - فلاناً الحَديثَ : سخن و حديث را به فلانى فهمانيد .
الأُنْقُور - [ نقر ] : فرو رفتگى در پشت هسته‌ى خرما .
الأُنْقُوعَة - [ نقع ] : آبراه ، آبريز ؛ « انْقُوعَةُ الميزابِ » : آبريز ناودان .
انْكَبَّ - انْكِبَاباً [ كبَّ ] على أمرٍ : ملازم آن امر شد .
الأَنْكَب - [ نكب ] : شتر كه در اثر بيمارى شانه‌اش كج شده باشد ، مردى كه يكى از دو شانه‌اش بلندتر از ديگرى باشد ، ستمكار و تجاوزگر ، آنكه همراه خود كمان نداشته باشد .
انْكَبَى - انْكِبَاءً [ كبو ] : از پيشانى بر زمين افتاد .
انْكَبَتَ - انْكبَاتاً [ كبت ] : مطاوع ( كَبَتَ ) است .
انْكَبَسَ - انْكِبَاسَاً [ كبسه ] النهرُ أو البئرُ : رودخانه يا چاه پر از خاك شد .
انْكَتَمَ - انْكِتَاماً [ كتم ] : مطاوع ( كَتَمَ ) است .
انْكَثَبَ - انْكِثَاباً [ كثب ] الرملُ : توده‌هاى رمل يا شن بر روى هم انباشته شدند . و هر چه كه بر چيزى ريزند در آن انباشته مىشود .
أَنْكَحَ - إنْكَاحاً [ نكح ] هُ المرأَةَ : آن زن را به زناشوئى او درآورد .
أَنْكَدَ - إنْكَاداً [ نكد ] هُ : او را كم خير و بى سود يافت .
الأَنْكَد - م نَكدَاء ، ج نُكْد [ نكد ] : كم خير و بخيل .
انْكَدَرَ - انْكِدَاراً [ كدر ] في السَّيْر : در راه شتاب كرد ، - عليهِ القومُ : آن قوم بر سر او ريختند ، - تِ النّجومُ : ستارگان پراكنده شدند .
أَنْكَرَ - إنْكَاراً هُ : او را نشناخت ، - حَقَّهُ :