أَنْهَكَ - إنْهَاكاً [ نهك ] هُ : در كيفر دادن به او زيادهروى كرد ، - هُ المَرَضُ اوِ التَّعَبُ :
بيمارى يا خستگى او را خسته و فرسوده كرد .
انْهَكَّ - انْهِكَاكاً [ هكّ ] البعيرُ : شتر هنگام خوابيدن به زمين چسبيد ، - الرَّجُلُ : مي در آن مرد اثر كرد و او را مست نمود .
أَنْهَلَ - إنْهَالًا [ نهل ] الإبلَ : شتران را براى اولين بار آب داد ، - فُلاناً : فلانى را خشمگين ساخت ، - الْقَومُ : شتران آن قوم اولين نوبت آب را خوردند ، - القَومُ زرعَهُم :
آن قوم كشتزار خود را براى نوبت اول آبيارى كردند .
انْهَلَّ - انْهِلَالًا [ هلّ ] المطُر : باران با صداى بسيار سخت فرو ريخت ، - تِ السَّمَاءُ بِالْمَطَر : آسمان باريد ، - تِ الْعَينُ : چشم اشك ريخت .
انْهَلَبَ - انْهِلَاباً [ هلب ] الشعرُ : موى كنده شد .
انْهَلَتَ - انْهِلَاتاً [ هلت ] الشيءُ : مطاوع ( هَلَتَ ) است ؛ « انْهَلَتَ يَعْدُو » : بيرون شد و مىدويد .
انْهَلَكَ - انْهِلَاكاً [ هلك ] : خود را به نابودى كشانيد .
انْهَمَّ - انْهِمَاماً [ همّ ] الشحمُ أو البَرَدُ : پيه يا برف آب شد ، - العَرَقُ فى جبينِهِ : عرق از پيشانى وى روان شد ، - تِ البَقُولُ : دانهها و سبزيها در ديگها پخته شدند ، - الشَّيخُ : آن پير سالخورده و ناتوان شد .
انْهَمَرَ - انْهِمَاراً [ همر ] الماءُ : آب ريخته و روان شد ، - البِناءُ : ساختمان ويران شد ، - تِ الشجَرةُ : درخت برگ ريخت و برگهاى آن پراكنده شدند .
انْهَمَزَ - انْهِمَازاً [ همز ] تِ الكلمةُ أو الحرفُ : كلمه يا حرف با همزه تلفظ شد يا اينكه بر روى كلمه يا حرف علامت همزه قرار گرفت .
انْهَمَكَ - انْهِمَاكاً [ همك ] في الأمر : در آن كار كوشش بسيار كرد .
انْهَمَلَ - انْهِمَالًا [ همل ] تْ عينُهُ : اشك چشم ريخته و روان شد ، - تِ السَّماءُ : آسمان پيوسته باريد .
انْهَوَى - انْهِوَاءً [ هوي ] الشيءُ : آن چيز از بالا به پائين افتاد . اين كلمه بسان ( هَوَى ) است .
أَنْوَى - إنْوَاءً [ نوي ] الرجُلُ : آن مرد دور شد يا سفرهايش بسيار گرديد ، - حاجَتَهُ : نياز او را برآورد ، - تِ البُسْرةُ : غورهى خرما هستهدار شد ، - فلانٌ : فلانى هستهها را بدور ريخت .
الأَنْوَاط - [ نوط ] : جمع ( النَّوط ) است به معناى سبدهاى خرما ، چيزهاى آويخته شده .
الأَنْوَأُ - [ نوأ ] : مرد داناتر به وضع هوا يا ستاره شناسى ؛ « ما بِالْبَادِيَةِ انْوأ من فلانٍ » : در روستا و بيابان كسى از فلانى در هواشناسى داناتر نيست .
أَنْوَرَ - إنْوَاراً [ نور ] الشيءُ : آن چيز نمايان و آشكار شد .
الأَنْوَر - [ نور ] : اسم تفضيل است ، زيباى درخشنده .
انْوَرَبَ - انْوِرَاباً [ و رب ] الشيءُ : آن چيز پيچيده و كج شد . اين واژه در زبان متداول رايج است .
الأَنُوس - [ أنس ] : آنكه بسيار مهربان باشد .
الأَنُوف - ج أُنُف [ أنف ] : بزرگمنش ، گرانقدر .
الأَنُوفِيليس - أو بعوضة الأَجَمِيَّة ( ح ) : پشهى مالاريا كه در همه جاى جهان پراكنده و حامل ميكروب مالاريا است كه هنگام نيش زدن آن را به انسان منتقل مىكند .
الأَنُوق - [ أنق ] ( ح ) : عقاب ، - ( ح ) :
كركس ؛ « هُوَ اعَزُّ من بَيْضِ الأَنُوق » : اين تعبير ضرب المثلى است براى كار نشدنى يا آنچه كه به آن نرسند زيرا كركس روى قلههاى سخت و بلند تخم مىگذارد كه دسترسى به آن دشوار است .
أَنْوَكَ - انْوَاكا [ نوك ] هُ : او را نادان و احمق يافت .
الأَنْوَك - ج نَوْكَى و نُوك : م نَوْكَاء ج نُوك [ نوك ] :
احمق ، بسيار احمق ، نادان و ناتوان ، آنكه هنگام سخن زبانش بند آيد ؛ « مَا انْوَكَهُ » : چه قدر احمق است . اين تعبير مترادف « مَا احْمَقَهُ » است و تعبير ( انْوِكْ بِهِ ) در اينجا گفته نمىشود .
أَنِيَ - يَأْنى أُنِياً و إنىً : درنگ كرد و دير آمد .
الأَنِيّ - دير آمده ، عقب افتاده .
الأَنْيَب - م نَيْبَاء ، ج نِيبٌ [ نيب ] : آنكه دندان درشت دارد ، درشت دندان .
الأَنِيَّةُ - [ وني ] من النساء : زن سست حركت .
الأَنِيث - [ أنث ] : نرم ؛ « سَيْفٌ انِيثُ » : شمشير كند ؛ « مكان انيثُ » : زمين بسيار روينده .
الأَنِيس - انس گيرنده ، مأنوس ، - ( ح ) :
پرندهاى آبى است كه صدايش بسان صداى گاو است ؛ « ما بِالدّارِ مِنْ انِيسٍ » : در خانه كسى نيست .
الأَنِيسون - ( ن ) : گياهى است خوشبو كه دانههاى آن در ساختن مشروبات و شيرينى به كار برده مىشود . اين واژه يونانى است و در زبان متداول عربى به آن ( يانْسون ) گويند .
الأَنِيق - زيباى خيره كننده ، خوشنما روَضَةَ انِيق ، انِيقَة « : باغ سرسبز و زيبا .
الأَنِين - نالهى دردمند يا بيمار ؛ « انِينُ الأَطْفَال » : نالهى كودكان ؛ « انِينُ الجِيَاع » : آه و نالهى گرسنگان .
أَهْ - اسم فعل است كه هنگام درد گويند و به معناى مضارع است .
أَهِ - مترادف ( أَهْ ) است .
أَه - - أَهّاً وَأَهَّةً و إِهَّةً : به هنگام درد آه كشيد .
أَهَابَ - إهَابَةً [ هيب ] الرامي بغنمهِ : تيرانداز به گوسفندان خود نهيب داد كه بايستند يا برگردند ، - بِالإبلِ : شتران را با تعبير ( هابْ ) نهيب داد ، - بِالْخَيْلِ : اسبان را صدا زد يا نهيب داد و گفت « هَبْ » يا « هَبِي » : اى اسبان برگرديد ، - بِصَاحِبِهِ : دوست خود را صدا زد و به او روى آورد .
الإهَاب - ج أُهُب و أَهَب و آهِبَة [ أهب ] : پوست يا پوست دبّاغى نشده .
أَهَاجَ - إهَاجَةً [ هيج ] تِ الريحُ النبتَ : باد گياه را خشك كرد .