تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — صفحة 116

مساهمون:

ص١١٦
گرفت و خود پيمود .
اكْتَأَبَ - اكْتِئَاباً [ كأب ] : مترادف ( كَئِبَ ) است ، بد حال و اندوهگين شد .
أَكْتَبَ - إكْتَاباً [ كتب ] هُ : به او نوشتن آموخت ، - القَصِيدَةَ : قصيده را بر او نويساند ، - القِرْبَةَ : سر مشك را بست .
اكْتَبَى - اكْتِبَاءً [ كبو ] بالعود : با عود بخور كرد .
اكْتَبَلَ - اكْتِبَالًا [ كبل ] الأَسيرَ : اسير را در بند كرد ، - الكيسَ : سر كيسه را بست ، - خيرَهُ : خير خود را از ديگران باز داشت و به كسى نبخشيد .
الاكْتِتَاب - [ كتب ] : مص ، مشاركت در پروژه‌اى با پرداخت سهم يا اقساط مالى .
اكْتَتَبَ - اكْتِتَاباً [ كتب ] الكتابَ : كتاب را نوشت ، از كتاب نسخه بردارى كرد ، از ديگرى خواست تا كتاب را بنويسد ، - الغلامَ : به آن جوان نوشتن آموخت ، - الرّجُلُ : نام خود را در دفترى يا سجلَّى و مانند آنها نوشت ؛ « اكتَتَبَ بمالٍ او اعانةٍ » : نام خود را براى انجام كارى نوشت ولى پولى نپرداخت ، - القِرْبَةَ : مشك را با دو بند چرمى دوخت ، - بطنُهُ : شكم او از كار باز ايستاد .
اكْتَتَفَ - اكْتِتَافاً [ كتف ] البندقيّةَ ( ا ع ) : تفنگ را بر دوش خود حمل كرد .
اكْتَتَمَ - اكْتِتَاماً [ كتم ] الشيءَ : آن چيز را پنهان كرد ، - الشيءُ : آن چيز زرد شد .
اكْتَحَلَ - اكْتِحَالًا [ كحل ] : به چشم خود سرمه كشيد ، - السّهادَ : خواب از چشم او پريد و بيدار ماند ، - المكانُ بِالخُضرة : اولين سبزه‌ى آن مكان روئيد ، - وجهُه بِالهم : اثر اندوه در چهره‌اش پديدار شد ، - فلانٌ : فلانى پس از رفاه در سختى افتاد ؛ « مَا اكتَحَلَتْ عَيني بِكَ » : تو را نديدم .
اكْتَدَّ - اكْتِدَاداً [ كدّ ] : بخيل شد و به كسى چيزى نداد ، - هُ : از او خواست تا در كارها بسيار بكوشد ، - الشيءَ : آن چيز را با دست خود كند .
اكْتَدَحَ - اكْتِدَاحاً [ كدح ] لعياله : براى خانوادهء خود كسب رزق و روزى كرد .
اكْتَرَى - اكْتِرَاءً [ كري ] منهُ الدارَ و غيرَها : خانه و جز آن را از او اجاره كرد .
الاكْتِرَاث - [ كرث ] : مص ؛ « قِلَّةُ الاكْتِرَاث » : بى مبالاتى و بيخيالي .
اكْتَرَبَ - اكْتِرَاباً [ كرب ] : اندوه او بسيار و سخت شد .
اكْتَرَثَ - اكْتِرَاثاً [ كرث ] بالأمرِ : به آن كار توجه كرد و اهتمام ورزيد ؛ « هو لا يَكْتَرِثُ لِهَذَا الأَمر » : به آن امر توجهى ندارد و اهميت نمىدهد .
اكْتَسَى - اكْتِسَاءً [ كسو ] : جامه بر تن كرد ، - هُ ثوباً : جامه را بر او پوشانيد ، - تِ الأَرضُ بِالنبات : زمين از گياه پوشانيده شد .
اكْتَسَبَ - اكْتِسَاباً [ كسب ] مالًا أو علماً : مال يا دانش بدست آورد و از آن سود برد .
اكْتَسَحَ - اكْتِسَاحاً [ كسح ] الشيءَ : آن چيز را برد ؛ « اغَارُوا عَلَيهِم فَاكْتَسَحُوهُم » : بر آنها حمله بردند و هر چه داشتند با چپاول و غارت گرفتند و بردند .
اكْتَسَرَ - اكْتِسَاراً [ كسر ] الشيءَ : آن چيز را شكست .
اكْتَسَعَ - اكْتِسَاعاً [ كسع ] تِ الخيلُ بأَذنابها : اسبان دمهاى خود را ميان دو پايشان فرو گرفتند .
الاكْتِشَاف - [ كشف ] : مص ، - ج اكْتِشَافَات : اكتشاف ، بدست آوردن چيزى ناشناخته مانند آثار باستانى يا داروهاى نوين و جز آن .
اكْتَشَفَ - اكْتِشَافاً [ كشف ] الشيءَ : آن چيز را كشف كرد ، به چيزى پى برد كه قبلا ناشناخته يا پنهان بود .
اكْتَظَّ - اكْتِظَاظاً [ كظَّ ] المحلُّ : آن جاى پر از مردم شد ، - المَسِيلُ بِالماءِ : به علت بسيارى سيلاب سيل رو تنگ شد ، - مِنَ الطعام : از پر خورى نمىتواند تنفس كند ، - هُ الغيظُ : سينه‌ى او پر از خشم شد .
الأَكْتَع - م كَتْعَاء ، ج كُتْع [ كتع ] : آنكه انگشتانش ترنجيده و منقبض و به طرف كف دستش برگشته شده باشد .
الأَكْتَف - م كَتْفَاء ، ج كُتْف [ كتف ] من الرجال : آنكه دچار درد شانه شده باشد ، - مِنَ الْخَيْل : اسبى كه روى شانه‌هايش باز و فراخ باشد ، - مِن الخَيل و الجمَال : اسب يا شتر كه در اثر پديد آمدن آفت در كتف و شانه‌اش دچار لنگى و درد شده باشد .
اكْتَفَى - اكْتِفَاءً [ كفي ] بكذا : به آن چيز قانع شد و در رفاه قرار گرفت .
اكْتَفَأَ - اكْتِفَاءً [ كفأ ] الإناء : ظرف را كج كرد و برگردانيد تا آنچه در آنست ريخته شود .
اكْتَفَرَ - اكْتِفَاراً [ كفر ] : ساكن روستا شد .
اكْتَفَلَ - اكتِفَالًا [ كفل ] البعيرَ : بر پشت شتر حِفاظى قرار داد و بر آن سوار شد ، - بِفُلان : فلانى را پشت سر خود بر روى ستور سوار كرد ، - بالشيءِ : آن چيز را در پشت خود قرار داد .
اكْتَلَّ - اكْتِلَالًا [ كلّ ] السحابُ عن البرق : ابر با برقيدن لبخند زد ، - الغَمامُ بِالبرق : ابر با روشنائى برق درخشيد .
الأَكْتَل - م كَتْلَاء ، ج كُتْل [ كتل ] : سخت ، شديد .
اكْتَلَى - اكْتِلَاءً [ كلى ] : به درد كليه دچار شد ، - هُ : كليه‌ى او را به درد آورد .
اكْتَلأَ - اكْتِلَاءً [ كلأ ] تْ عينُه : چشم او بيدار ماند و به خواب نرفت ، - من فلانٍ : از فلانى بر حذر شد ، - كُلأة : بيعانه گرفت .
اكتمَى - اكْتِمَاءَ [ كمى ] : پنهان شد ، خود را پوشانيد .
اكْتَمَلَ - اكْتِمَالًا [ كمل ] : آن كار بطور كامل پايان يافت .
اكْتَمَنَ - اكْتِمَاناً [ كمن ] : خود را پنهان كرد .
اكْتَنَّ - اكْتِنَاناً [ كنّ ] الرجُلُ : آن مرد پنهان شد ، - تِ المرأةُ : آن زن چهرهء خود را از مردم پوشانيد ، - الشيءَ : آن چيز را پنهان كرد ، - الشيءُ : آن چيز سفيد شد . ( از پوشش و پرده ) .
فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — صفحة 116 | فؤاد افرام البستانى / رضا مهيار