توجه : مقصود اصلى در اينجا ياد كردن گونهء دوم و سوم از مرابطه بود ، و گونهء اوّل آن را هم به منظور فايدهء بيشتر و نتيجهء زيادتر ياد نموديم ، و در اين هنگام - يعنى ماه جمادى الثانيه از سال هزار و سيصد و چهل و هشتم از هجرت مبارك نبوى - تصميم گرفتهام به منظور زيارت مشاهد ائمهء اطياب عليهم السّلام به عراق سفر كنم ، و از خداى تعالى خواستارم كه مرا در راه مقصودم بهطور كامل توفيق دهد ، و پس از بازگشت از سفر مرا براى تمام كردن كتاب موفّق گرداند ، بمنّه و كرمه انّه عزيز وهّاب .
تا به اينجا به دست مصنف ضعيف جانى محمد تقى موسوى اصفهانى - كه خداى تعالى او را ببخشايد و در پناه مولايش حضرت حجّت - عجل اللّه فرجه الشريف - قرارش دهد - با حمد و استغفار پايان يافت .
بندهء خدا محمد الموسوى الاصفهانى چنين گويد : پدرم - مصنّف اين كتاب - رحمه اللّه در اواخر ماه شعبان همان سال از اين سفر بازگشت ، و در شب بيست و پنجم ماه رمضان درحالىكه مسموم شده بود وفات يافت ، و از خداى تعالى خواستارم كه مرا توفيق دهد تا مؤلّفات و آثار پدرم را منتشر سازم ، همچنانكه به نشر اين كتاب موفّقم داشت ، و الحمد للّه كما هو اهله .
بندهء قاصر خداوند سيد محمد باقر بن سيد مرتضى موحّد ابطحى - عفى عنهما - چنين گويد :
مؤلف با رحلت اسفبار خود كه بين او و آنچه بر خود حتم كرده بود كه خاتمهاى براى كتاب قرار دهد مانع گشت ، و جان خود را به راه دوست سپرد و پس از بازگشت از مشاهد مشرّفه و اعتاب مقدّسه دعوت پروردگارش را لبيك گفت . پس خداى كريم را سزد كه بندهء باوفاى خويش را به رحمت واسعهء خود برد ، و چهرههاى بندگانش را شاداب فرمايد ، در زندگانى رضايتبخش در منازل بالاى بهشت ، به خاطر وفاى به فرمودهاش :
قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلى شاكِلَتِهِ
« 1 » ؛ تو به خلق بگو كه هركس برحسب ذات و طبيعت ( نيّتهاى ) خود عملى انجام دهد . . . و جا دارد مؤلف كه بر پروردگارش وفود يافته عرض كند :
يا أَيُّهَا الْعَزِيزُ مَسَّنا وَ أَهْلَنَا الضُّرُّ وَ جِئْنا بِبِضاعَةٍ مُزْجاةٍ فَأَوْفِ لَنَا الْكَيْلَ
« 2 » ؛ عزيزا ! بر ما و اهل ما سختى رسيده و با متاعى اندك به درگت پناه آوردهايم ، پس مكيال ( پيمانهء ) ما را پر كن . و تو آخرين أميد من در [ انجام ] اين مكيال هستى .
و آن بزرگوار قدّس سرّه در جهت تأليف اين كتاب به خوانندگان گرامى با زبان حال چنين مىگويد :
اين كتاب من براى شما و وسيلهء ارتباط با شماست ، پس كتابم را برخوانيد كه همچون بهشت
هامش
( 1 ) . سورهء إسراء ، آيه 84 .
( 2 ) . سورهء يوسف ، آيه 88 .