بر اينكه روز جمعه به آن حضرت - صلوات اللّه عليه - اختصاص بيشترى دارد ، از چند جهت كه در بخش ششم همين كتاب قبلا يادآور شديم . و نيز شايسته است در روز جمعه بيشتر به اين امر اهتمام شود ، به سبب آنچه از روايات وارد آمده كه در آن روز ثواب كارهاى نيك ، مضاعف مىشود ، و بدون ترديد اين بيعت از بهترين و مهمترين حسنات و كاملترين و تمامترين عبادات است ، چنانكه بر پويندگان راه ايمان و كمال و يقين پوشيده نيست .
حكم بيعت به معنى دوم : و امّا حكم بيعت به معنى دوم ، يعنى دست دادن ، اوّل سخن دربارهء حكم آن در زمان حضور امام عليه السّلام است و دوم دربارهء زمان غيبت آن حضرت . در زمان حضور معصوم بدون ترديد بيعت به معنى ياد شده واجب است ، البته در صورتى كه امام عليه السّلام آن را بخواهد و طلب كند ، كه از هركس اين بيعت را بخواهد و او را به آن فراخواند بر او واجب است امتثال نمايد ، چون امر او عليه السّلام مقتضى وجوب است ، و اگر كسى را امر فرمايد تا با خود آن حضرت ، يا با ديگرى كه آن جناب او را نايب خاص خود قرار داده ، بيعت كند ، واجب است كه فرمان آن جناب را اطاعت نمايد ، از همين روى وقتى پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله در روز غدير و غير آن مسلمانان را به بيعت كردن با امام عليه السّلام به معنى ياد شده فرامىخواند ، به اجابت فرمان آن حضرت مبادرت مىورزيدند و به آن سبقت مىجستند ، و در اين شبههاى نيست . امّا اگر در زمان حضور معصوم عليه السّلام شخص غير معصومى به بيعت خودش فراخواند آيا جايز است دعوتش اجابت گردد يا نه ؟ در اينجا مىگويم : اگر آن شخص بهطور خاص از سوى امام عليه السّلام نصب شده باشد ، و امام فرمان دهد كه با او بيعت شود ، واجب است اجابت گردد و با او بيعت شود ، چون بيعت با او در واقع بيعت با امام عليه السّلام است ، و امر آن حضرت مقتضى وجوب مىباشد .
ولى اگر بهطور خاص نصب نشده ، و امام عليه السّلام به بيعت كردن با او امر نفرموده باشد ، بيعت كردن با او جايز نيست ، خواه مردم را به بيعت با خودش - و براى خودش - فراخواند ، يا به عنوان نيابت از امام عليه السّلام از مردم بيعت بخواهد و مدّعى شود كه بيعت با او بيعت با امام عليه السّلام است . دليل بر جايز نبودن آن - اضافه بر اينكه امور شرع متوقف بر دريافت از شارع است ، و اينكه در زمان امامان عليهم السّلام چنين چيزى نبوده كه مؤمنين با غير امامان عليهم السّلام به عنوان نيابت از ايشان بيعت كنند و اينكه نهى شده از پيروى كردن از غير امامان عليهم السّلام كه مردم را به بيعت كردن با خود فرامىخواندند - اين است كه : آن بيعت از لوازم رياست عامّه ، و از آثار سلطنت مطلقه و كلّيه بر مردم مىباشد ، چون دانستى كه ريشهء معنى آن : تعهّد و التزام به رياست او است ، و بيعت با او
مكيال المكارم في فوائد دعاء للقائم ( ع ) ( مكيال المكارم در فوائد دعا براى حضرت قائم ( ع ) ) ( فارسى ) — صفحة 287
مساهمون: ميرزا محمد تقي الأصفهاني
ص٢٨٧