توجه : بدانكه از جمله كسانى كه تصريح كردهاند به استحباب زيارت مشاهد پيغمبر و ائمهء معصومين عليهم السّلام به نيابت از معصومين عليهم السّلام و از مؤمنين ، عالم محدث عاملى رحمه اللّه در كتاب وسائل الشيعه است ، كه گفته : باب استحباب زيارت از سوى مؤمنين و معصومين عليهم السّلام . « 1 » سپس روايت داوود صرمى را از حضرت ابو الحسن امام هادى عسكرى عليه السّلام آورده كه گفت : به آن حضرت عليه السّلام عرض كردم : من پدر شما را زيارت كردم و آن را براى شما قرار دادم ، فرمود : به سبب آن براى تو از سوى خداوند پاداش و اجر بزرگى است و ما از تو سپاسگزاريم .
مىگويم : در اين حديث بر مطلب مورد بحث دلالتى نيست ، چون ظاهر از آن هديه كردن ثواب زيارت است نه نيابت نمودن در زيارت ، و بر فرض كه ظهور اين مطلب را انكار نمايى لا اقل احتمال اين معنى در اينجا هست ، و با احتمال خلاف ، استدلال ساقط است .
سىام : استحباب اعزام نايب براى زيارت از سوى آن حضرت عليه السّلام
نايب فرستادن به منظور زيارت از سوى آن حضرت عليه السّلام [ از وظايف مستحبّى مؤمنان است ] ، و رجحان اين عمل - پس از ثبوت استحباب نيابت - ظاهر مىباشد ، زيرا كه يارى نمودن بر نيكى و تقوى است ، و مودّت نسبت به ذوى القربى ( - خاندان پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله ) و صلهء امام عليه السّلام مىباشد .
بلكه براى استحباب آن به تمام آنچه در حج و طواف و نايب گرفتن ديگرى كه حج و طواف نمايد گذشت ، مىتوان استدلال كرد و استناد جست .
سى و يكم : سعى در خدمت كردن به آن حضرت عليه السّلام
تلاش در جهت خدمت كردن به آن جناب عليه السّلام به آنچه در زندگى مىتوانى انجام دهى ، كه به مقتضاى روايات بيان گرديد كه زندگى تو به بركت آن حضرت عليه السّلام است ، تا اينكه به فرشتگان خداوند كه مأمورند خدمتگزار حضرتش باشند ، تأسّى جسته باشى و رواياتى كه دلالت دارند بر اينكه فرشتگان خدمتگزاران امامان عليهم السّلام هستند و دستوراتشان را انجام مىدهند ، و در محضر ايشان جز با اجازهشان نمىنشينند . بسيار است كه با آوردن آن روايات كتاب را طولانى نمىكنيم ، آن روايات در جاهاى خود ذكر گرديده ، و در اينجا به جهت استشهاد براى آنچه گفتيم به حديثى از امام صادق عليه السّلام اكتفا مىكنيم ، آن جناب در حديثى كه پيشتر در بيان شرافت آن حضرت عليه السّلام آورديم چنين فرمود : و اگر دوران او را دريابم تمام مدت زندگانىام در خدمت او خواهم بود .
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعه ، 10 / 464 ، باب 103 ، ح 1 .