امام صادق عليه السّلام فرمود : و همينطور قائم عليه السّلام كه دوران غيبتش امتداد مىيابد ، تا اينكه حق بهطور يكدست آشكار گردد و ايمان از ناصافى به درآيد و خالص شود ، به اينكه هركس سرشتش پليد است ، از شيعيانى كه بيم آن مىرود كه هرگاه احساس كنند در زمان حضرت قائم عليه السّلام جانشينى و تسلّط و امنيت خواهد بود ، نفاق مىورزند ، چنين افرادى مرتدّ شوند . مفضّل عرضه داشت : يابن رسول اللّه ! اين ناصبيان چنين پندارند كه اين آيه « 1 » دربارهء ابو بكر و عمر و عثمان و على عليه السّلام نازل شده ؟ ! امام صادق عليه السّلام فرمود : خداوند دلهاى ناصبيان را هدايت نكند ، كى آن دينى كه خدا و رسول او پسنديدهاند ، تسلّط يافت ، به اينكه در عهد يكى از آنان امنيّت در بين امّت شيوع داشته و ترس از دلهايشان و شكّ و ترديد از سينههايشان رخت بربسته باشد ؟ ! يا در دوران على عليه السّلام نيز ، با وجود مرتدّ شدن مسلمانان و فتنههايى كه در آن دوران برمىخاست و جنگهايى كه ميان آنها با كافران شعله مىگرفت . سپس امام صادق عليه السّلام اين آيه را تلاوت كرد :
حَتَّى إِذَا اسْتَيْأَسَ الرُّسُلُ وَ ظَنُّوا أَنَّهُمْ قَدْ كُذِبُوا جاءَهُمْ نَصْرُنا
« 2 » ؛ تا آن هنگام كه رسولان مأيوس گشتند و گمان بردند كه تكذيب شدهاند ، يارى ما آنان را فرارسيد . و امّا بنده صالح خضر عليه السّلام را خداوند - تبارك و تعالى - عمر طولانى عنايت فرمود ، نه از جهت نبوّتى كه برايش تقدير كرده باشد ، يا كتابى كه بر او فرستد ، يا شريعتى برايش قرار دهد ، كه آيين پيغمبران پيشين را با آن نسخ نمايد ، يا امامتى كه بندگانش را به پيروى از آن ملزم سازد و يا طاعتى برايش واجب فرمايد ، بلكه خداى تعالى چون در علمش گذشته بود ، كه عمر قائم عليه السّلام در دوران غيبتش طولانى باشد ، تا آنجا كه بندگان او باور نكنند و آن عمر طولانى را انكار نمايند ، خداوند عمر بندهء صالح ( خضر ) را بدون سبب طولانى ساخت ، مگر به علّت استدلال به وسيلهء آن ، بر عمر قائم عليه السّلام و تا اينكه دليل و برهان معاندين را قطع نمايد ، كه مردم را بر خداوند حجتى نباشد . « 3 » و ما تمام اين حديث را آورديم ، چون مشتمل بر فايدههاى بسيار و نكتههاى گرانبار بود ، كه بايد در آن دقت شود .
هفدهم : درخواست معرفت امام عصر عليه السّلام از خداوند - عزّ و جلّ -
درخواست معرفت آن حضرت از خداوند - عزّ و جلّ - از [ وظايف مهمّ ما مىباشد ] ، زيرا كه علم با آموزش و درس خواندن بسيار نيست ، بلكه علم نورى است كه خداوند در دل هركس كه
هامش
( 1 ) . منظور آيه شريفه :وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الْأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ .سوره نور ، آيه 55 .
( 2 ) . سورهء يوسف ، آيه 110 .
( 3 ) . بحار الانوار ، 51 / 219 ، ح 9 .