3 - باز بر فرض اينكه عبارت به همانطور درست باشد ، تأويلش اين است كه پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله كنيه را اسم و جدّ را پدر خوانده است . در اين صورت منظور پدرش حسين عليه السّلام است كه كنيهاش ابو عبد اللّه است ، و اين دو تعبير در لغت و عرف شايع و متداول است .
مىگويم : براى اثبات اينكه حضرت حجة بن الحسن - صلوات اللّه عليه - همان قائم موعود است ، بر اين حديث اعتماد نمىكنيم ، بلكه اعتماد بر روايات بسيار و متواتر و صريح مىباشد - كه قسمتى از آنها گذشت - و اينكه اين حديث را با جوابهاى اين فاضل خردمند در اينجا آوردم ، براى اين منظور بود كه اگر كسى آن را يافت دچار اشتباه نشود و متوجه باشد كه عادت بعضى روات آنها دست بردن در احاديث بوده است ، بهخصوص راجع به اين حديث عدّهاى تصريح كردهاند كه يكى از راويان آن ، از كسانى است كه عادت و شيوهاش دست بردن و زياد كردن احاديث است ، و براى اينكه بدانيد اينكه قائم همان حجة بن الحسن العسكرى عليهما السّلام است ، نزد آنها هم مسلّم است ، به حدّى كه اين فاضل بر خود لازم دانست كه اين حديث را - بر فرض صحت آن - تأويل نمايد ، و حمد خداى را كه نور خود را به اتمام رسانيد .
در اينجا خوش دارم كه روايت آگاه شدن و هدايت شدن سيّد حميرى را بياورم ، زيرا كه در آن به نام حضرت حجّة بن الحسن العسكرى عليهما السلام تصريح شده ، و آمده است كه آن حضرت زمين را پر از قسط و عدل خواهد ساخت .
شيخ صدوق رحمه اللّه در كتاب كمال الدين به سند خود از سيّد حميرى نقل كرده كه گفت : من [ در دين ] غلوّ داشتم ، و معتقد به غايب بودن محمد بن الحنيفه بودم ، مدتى در اين وضع گمراهى به سر مىبردم ، تا اينكه خداوند بر من منّت نهاد و به وسيلهء جعفر بن محمد صادق عليه السّلام از آتش نجاتم داد و به راه راست هدايتم كرد ، و چون با دلائل ، امامت آن حضرت بر من ثابت شد و دانستم كه او بر من و همهء خلق حجّت است ، و او است آن امامى كه خداوند اطاعتش را واجب دانسته . از او پرسيدم : يابن رسول اللّه ! اخبارى از پدران تو دربارهء غيبت به ما رسيده كه به صحّت مقرون است ، به من بگو كه اين غيبت بر كه واقع مىشود ؟ فرمود : غيبت در ششمين فرزند من كه دوازدهمين امام است خواهد بود . امامان هدايتگر بعد از رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله كه اولين آنها امير المؤمنين على بن ابى طالب و آخرشان قائم بالحق ، بقية اللّه در زمين و صاحب زمان مىباشد ، به خدا كه اگر به قدر نوح در قوم خودش باقى بماند ، از دنيا نرود تا ظهور كند و زمين را پر از قسط و عدل نمايد ، چنانكه از ستم و ظلم پر شده باشد .
مكيال المكارم في فوائد دعاء للقائم ( ع ) ( مكيال المكارم در فوائد دعا براى حضرت قائم ( ع ) ) ( فارسى ) — صفحة 197
مساهمون: ميرزا محمد تقي الأصفهاني
ص١٩٧