در كمال الدين از پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله منقول است كه فرمود : به درستى كه خلفا و اوصياى من و حجّتهاى الهى بر خلق بعد از من دوازده نفرند ، اوّلشان برادرم و آخرشان پسرم است . عرض شد : يا رسول اللّه ! برادرت كيست ؟ فرمود : على بن ابى طالب . گفته شد : پسرت كيست ؟ فرمود :
همان مهدى كه زمين را از قسط و عدل پر كند ، همچنانكه مالامال از ستم و ظلم شده باشد .
سوگند به آنكه مرا به حق بشارتدهنده فرستاد ! اگر از عمر دنيا جز يك روز باقى نماند ، هرآينه خداوند آن يك روز را آنقدر طولانى كند ، تا در آنروز خروج نمايد . آنگاه عيسى بن مريم روح اللّه فرود مىآيد و پشت سر او نماز مىگزارد ، و زمين به نور او روشن مىشود و سلطنت و فرمانروايىاش به مشرق و مغرب همهجا مىرسد .
و از حضرت سيد الشهدا عليه السّلام روايت شده كه فرمود : اگر از عمر دنيا باقى نماند مگر يك روز ، خداوند - عزّ و جلّ - آن روز را آنقدر طولانى مىكند تا اينكه مردى از فرزندانم خروج كند ، سپس زمين را پر از عدل و قسط سازد ، همچنانكه از ستم و بيداد پر شده باشد ، شنيدم كه پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله اين را مىفرمود . « 1 »
مىگويم : اخبار در اين باره جدّا متواتر است ، بعضى از آنها را ان شاء اللّه تعالى ذكر خواهيم كرد . و از تتبع و بررسى موارد استعمال چنين به دست آوردهام كه عدل اعمّ از قسط است ، زيرا كه قسط در مورد ايفاى حقّ غير به كار مىرود ، مانند اداء شهادت ، قضاوت ، كيل و وزن و امثال اينها ؛ ولى عدل هم شامل خود انسان مىشود و هم ديگرى . بنابراين عدل بهطور مطلق موافقت با حقّ است ، ولى قسط موافقت با حقّ است در مورد خلايق ، براى اينكه كاملا صدق اين گفتار روشن شود به آيات شريفهء قرآن كه در آنها قسط و عدل ياد شده مراجعه فرماييد . و جور ، ضدّ قسط ؛ و ظلم ، ضدّ عدل است . ظلم آن است كه از حريم حقّ تجاوز شود ولى جور تجاوز از حقّ است نسبت به غير .
و احاديثى كه به اين مضمون وارد شده دلالت مىكند كه حكّام و رؤسا و قضات در آخر الزمان بر مردم ستم مىكنند و به اصطلاح جائر هستند ، بر خودشان نيز ظلم مىكنند . پس هرگاه حضرت قائم عليه السّلام ظهور كند ، جور را بر طرف مىكند و در حكومت بين مردم عدالت را حكمفرما مىسازد و ريشه و شاخهء ظالمين را قطع مىكند تا جايى كه عدلش همهء عالم را فراگيرد و احدى بر ديگرى ظلم نخواهد كرد .
هامش
( 1 ) . كمال الدين : 1 / 280 .