پس به سوى آنان مراجعت مىكنند ، به خدا قسم از صد تن يكى باقى نمىماند ، قسم به خدا از هزار يكى باقى نمىماند .
مفضّل مىگويد : گفتم : اى سيّد من ! خانهء مهدى عليه السّلام كجا خواهد بود و مؤمنان كجا جمع مىشوند ؟ فرمود : سراى حكومت آن حضرت كوفه و مجلس حكم و فرمانروايى او مسجد جامع آن ، و بيت المال و محل تقسيم غنائم مسلمين مسجد سهله ، و جاى خلوتهاى آن حضرت ، سرزمين صاف و مسطح و سفيد نجف است .
مفضّل عرضه داشت : اى مولاى من ! آيا همهء مؤمنين در كوفه خواهند بود ؟ فرمود : آرى قسم به خدا ! هيچ مؤمنى باقى نمىماند مگر اينكه در آن ، يا در حوالى آن خواهد بود و كار به جايى مىرسد كه مقدار خوابگاه يك اسب به دو هزار درهم مىرسد و بيشتر مردم آرزو مىكنند : اى كاش يك وجب از زمين سبع را به قيمت يك وجب طلا مىخريد و زمين سبع از خطّههاى همدان است . « 1 »
مىگويم : شايد منظور از « هيچ مؤمنى باقى نمىماند مگر اينكه در آن يا در حوالى آن خواهد بود » زيارت و ديدار آن حضرت باشد ، نه هميشگى ؛ و شاهد بر اين ، جملهء بعدى است كه :
« بيشتر مردم آرزو مىكنند » و احتمال هم دارد كه كلمهء « حواليها » تصحيف « أو حنّ إليها » يعنى به سوى او متمايل و مشتاق مىشوند ، چنانكه در روايتى از بحار و غير آن از حضرت ابو عبد اللّه صادق عليه السّلام منقول است .
و مؤيّد معنى اوّل روايتى است كه در بحار از غيبت شيخ طوسى نقل شده كه حضرت ابو جعفر باقر عليه السّلام فرمود : هرگاه قائم عليه السّلام به كوفه وارد مىشود ، هيچ مؤمنى باقى نمىماند مگر اينكه در آن باشد يا به آن سفر كند . « 2 »
و از جمله دلايل بر اينكه مؤمنين نزد مولايمان صاحب الزمان - عجّل اللّه فرجه الشريف - جمع مىشوند ، روايتى است كه شيخ صدوق در كمال الدين از حضرت ابو الحسن امام على بن محمد هادى عليه السّلام آورده است كه : از آن حضرت دربارهء معنى فرمايش پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله كه ( لا تعادوا الأيّام فتعاديكم ) ؛ يعنى با روزها دشمنى نكنيد كه با شما دشمنى خواهند كرد . سؤال شد . فرمود :
آرى ، منظور از ايّام ما هستيم ، به سبب ما آسمانها و زمين برپاست ، پس سبت ( شنبه ) نام رسول
هامش
( 1 ) . بحار الانوار : 53 / 7 .
( 2 ) . بحار الانوار : 52 / 330 .