دهد استقامت مىكند ، اگر مصيبتها بر او فرو ريزد او هرگز شكسته نمىشود ، اگرچه به اسارت برود و يا شكست بخورد و يا پس از فراخى به تنگى و مشقّت بيفتد . »
تاريخ شهيدان ، تاريخ آئين و عقيده است ، تاريخ تمسّك به مبادى عقيدتى است ، اگر خون شهيدان نبود ، از اسلام نام و نشانى نمانده بود . هر مذهب و آئينى كه در جامعه باقى مانده در پرتو خون شهيدانش باقى مانده است .
دكتر گوستاولوبون در كتاب « انقلاب و فرانسه » مىنويسد :
« قربانيانى كه خون خود را تقديم نمودند به انتشار مذهب پروتستان كمك كردند ، از خون هر كشتهاى تعدادى به آئين جديد گرويدند ، اين كشتارها و اين افرادى كه زنده زنده در آتش سوختند ، بيشتر از هر كتاب و سخنرانى به پيشرفت و ازدياد آئين پروتستان موجب شدند . »
اين داستان در مورد آئين تشيّع نيز صادق است ، اگر كشتار كربلا نبود ، و اگر شهادت افرادى چون : حجر بن عدى ، رشيد هجرى ، عمرو بن حمق ، كميل بن زياد و امثال آنها نبود ، كجا اين شور و عشق و اين حماسه و علاقه در دل ميلونها انسان در بلنداى تاريخ براى اهل بيت عصمت و طهارت به وجود مىآمد .
البّته نقش دانشمندان و خطباى يك مذهب در پيشرفت آن مذهب بسيار زياد است ، ولى اين تلاشها اگر با خون شهيدان و نام و ياد دلاوريها و جانبازيهاى آنان توأم شود ، بىگمان تأثير بيشترى خواهد داشت .
معيارهاى اخلاقى در فقه امام جعفر صادق ( ع ) ( قيم أخلاقية في فقه الإمام جعفر الصادق ع ) ( فارسى ) — صفحة 184
مساهمون: محمد جواد مغنية
ص١٨٤