برخى از حقوق خويش است ، ولى پدر و مادر از اين انجام وظيفه اولاد خوشحال مىشوند كه چيزى با آن برابرى نمىكند ، درست همانند باغبانى كه ببيند درختانش ثمر مىدهد و يا دانشمندى كه اسرار جهان هستى را در برابرش كشف شده مىيابد .
فرزندان نيكوكار نيز هنگامى كه خوشوقتى پدر و مادر را احساس كنند ، و از خشنودى آنان مطمئن شوند ، احساس خوشوقتى و خوشبختى مىكنند .
و اينك دنبالهى نيايشهاى امام سجاد عليه السّلام را مىخوانيم :
« خدايا هر تندى كه در گفتار با من كردهاند ، يا هر زيادهروى كه دربارهى من داشتهاند ، يا هر حق كه از من فرو گذاشتهاند ، يا هر وظيفه كه در انجامش دربارهى من كوتاهى كردهاند ، پس من آن را به ايشان بخشيدم ، و آن را وسيلهى احسان دربارهى ايشان ساختم ، و از تو مىخواهم كه بار و بال آن را از دوش ايشان فروگذارى ، زيرا كه من نسبت به خود گمان بد به ايشان نمىبرم ، و ايشان را در مهربانى نسبت به خود مسامحه كار نمىدانم ، و از آنچه دربارهام انجام دادهاند ناراضى نيستم . »
« اى پروردگار مهربان ، رعايت حقّ ايشان بر من واجبتر ، احسانشان به من قديمتر ، و نعمتشان نزد من بزرگتر از آنست كه ايشان را در گرو عدالت قرار دهم ، و يا نسبت به ايشان مقابله به مثل كنم ، و گرنه طول اشتغال ايشان به پرورش من ، و شدّت رنجشان در پاس داشتنم چه خواهد شد ؟ و تنگى و مشقّتى كه در راه رفاه من تحمّل كردهاند ، كجا به شمار خواهد آمد ؟ هرگز آنها نمىتوانند حقّ خود را از من استيفا نمايند ،
معيارهاى اخلاقى در فقه امام جعفر صادق ( ع ) ( قيم أخلاقية في فقه الإمام جعفر الصادق ع ) ( فارسى ) — صفحة 176
مساهمون: محمد جواد مغنية
ص١٧٦