تازه همهى اينها قدمهاى نخستين است ، از جائى كه به آن رسيده آغاز مىكند ، از زمين به سوى ماه ، از آن به سوى خورشيد ، مريخ و ديگر كرههاى ثابت و سيّار ، كه در عقل نگنجد و . . .
ما ترديدى نداريم كه بشر با اين عقل و دانش خدادادى در همهى كرات راه خواهد يافت ، و از امكانات آنها استفاده خواهد كرد ، آنچنانكه استعدادهاى كره زمين را كشف كرده ، از همهى آنها بهرهمند شده است و همه آنها را در راه رفاه و آسايش خويش به كار بسته است .
من در مورد هيچكدام از اينها نمىخواهم سخن بگويم ، زيرا براى خواننده مطلب تازهاى ارائه نمىدهد . بلكه مىخواهم به رابطهى « علم » و « خير » اشاره كنم ، كه چه رابطهاى در ميان دانش و ارزشهاى معنوى هست ؟
به موجب حديث فوق ، همهى آنچه به وسيلهى آن گياهان اصلاح مىشود ، درختان پرثمر مىشود ، دامها پرورش مىيابد ، همهاش از نظر اسلام « خير » محسوب است . پيشرفت تكنولوژى ، افزايش توليد ، خوراك و پوشاك خير است ، عرضهى آنها بر مصرف كنندگان خير است ، شناخت و درمان بيماريها ، و راههاى پيشگيرى از آنها خير است ، ترابرى و تسهيلات حمل و نقل كالا از نقطهاى به نقطهى ديگر خير است ، همهى اينها ، و هر چيزى كه پاسخگوى نيازهاى جامعهى بشرى باشد و بارى از دوش انسانها بردارد و از رنج و مشقّت آنها بكاهد ، از نظر اسلام « خير » است .
معيارهاى اخلاقى در فقه امام جعفر صادق ( ع ) ( قيم أخلاقية في فقه الإمام جعفر الصادق ع ) ( فارسى ) — صفحة 152
مساهمون: محمد جواد مغنية
ص١٥٢