لمس نباشد ، دروغ مىگويد . پس اگر كسى ادّعا كند كه به چيزى دلبستگى دارد و داشتن توان و امكانات به سوى آن گام نسپارد و تلاش نكند ، در ادّعاى خود كاذب است ، آرى گاهى انسان خيال مىكند كه به چيزى رغبت و دلبستگى دارد ، ولى تا هنگامى كه آثار آن در اعمالش لمس نشود خيالى بيش نيست .
نيازى نمىبينم كه درصدد اثبات اين معنى برآيم كه « اصالت عمل » قول مشهور بين فلاسفه غرب است ، بلكه فقط اشاره مىكنم كه دين مقدّس اسلام پيش از دانشمندان معاصر و پايهگذاران دانش جديد ، اصالت را از آن عمل دانسته است ، و عمل را معيار سنجش منش انسان قرار داده است .
از اين رهگذر ما نيز مىتوانيم همان سوگند امير مؤمنان عليه السّلام را به زبان آوريم و بر خداى بزرگ سوگند ياد كنيم و بگوئيم : هركس ادّعاى خدمت و خلوص نسبت به دين و ميهن داشته باشد ، تا هنگامى كه آثار صدق و اخلاص در كردارش لمس نشود ، دروغگو و نفاق پيشه است .
امام صادق عليه السّلام مىفرمايد :
( المقيم على الذّنب و هو يستغفر ، كالمستهزي ) ؛
« شخص گنهكارى كه علىرغم استغفارش بر گناهان خود ادامه مىدهد همانند كسى است كه خدا را مورد استهزاء قرار بدهد » .
و نيز فرمود :
( المؤمن قليل الكلام كثير العمل ، و المنافق كثير الكلام قليل العمل ) ؛
معيارهاى اخلاقى در فقه امام جعفر صادق ( ع ) ( قيم أخلاقية في فقه الإمام جعفر الصادق ع ) ( فارسى ) — صفحة 115
مساهمون: محمد جواد مغنية
ص١١٥