سن كودكان خود را نمىدانند ، يا حتى از روز ، ماه ، و سال تولد خود بىخبرند .
معمولا نجومى يك نفر مسلمان است 2 ، نجومى پارسى كمتر يافت مىشود ، و اگر يافت شود به همان شيوهء نجومى مسلمان ولى با مهارت و زيركى كمترى خرافههاى خود را قالب مىزند . معمولا به بچهها دعا و طلسم « 1 » و چشمزخم « 2 » مىآويزند ، و احتمال دارد كه اين رسم بسيار كهنه باشد ، و حتى قدمتش به پيش از دوران اسلامى برسد 3 .
براى دفع چشمزخم و بيمارى از كودك ، گاهى والدين او موبدى را فرا مىخوانند تا از يسنا « 3 » و يشتها « 4 » يا خرده اوستا « 5 » فصولى قرائت كند 4 ، و اگر زنى نازا و عقيم باشد گاهى به موبدان پول مىدهند تا براى وى ونديداد صده را قرائت كنند ، باشد كه نفرين نازايى از وجود او رخت بربندد . شايد احتياج به گفتن نداشته باشد كه به دلايلى كه بيان كرديم زرتشتيان يزد جشن روز تولد را سرسرى برگزار مىكنند ، و چندان توجهى بدان ندارند ، و اين درست بر خلاف شيوه و رسم روزگار كهن است ، زيرا هردوتوس مىگويد « ايرانيان روز تولد خود را از همهء روزهاى ديگر بزرگتر مىدارند ، و در اين روز ضيافتى رنگينتر از مواقع ديگر مىدهند ؛ توانگران در چنين روزى گاو يا اسب يا شتر يا خرى ذبح مىكنند ، آن را درسته در تنور مىپزند ، و براى پذيرايى مىگذارند ؛ فقيران حيوانات كوچكترى مىكشند » 5 .
اكنون اين رسم عملا فراموش شده است ، هرچند معدودى از زرتشتيان كه در بمبئى
هامش
( 1 ) . نقوش سحرى يا تنجيمى يا شيئى منقش به اين گونه نقوش كه آنها را براى دفع چشمزخم يا حوادث ديگر تهيه مىكردند . م
( 2 ) . در اصطلاح عامه ضرر و آزارى كه تصور شود از تأثير نگاه كسى به انسان برسد . پيروان اين نظريه معتقدند كه نظر دشمن ، نظر حسود ، و نظر كسى كه فاقد و طالب چيزى باشد ممكن است داراى چنين تأثيرى باشد .
براى اجتناب از تأثير چشمزخم غالبا متوسل به دعا ، تعويذ ، طلسم ، و غيره مىشوند . م
( 3 ) . اوستايى يسنه ؛ يكى از بخشهاى پنجگانهء اوستا ، و مهمترين آنها . در مراسم دينى سروده مىشود ، و شامل 72 فصل ( هائيتى ) است . گاتها نيز بخشى از يسناست . م
( 4 ) . يكى از بخشهاى پنجگانهء اوستا ، شامل 21 يشت ؛ هرمزد يشت ؛ هفت امشاسپند يشت ؛ ارديبهشت يشت ؛ خرداد يشت ؛ آبان يشت ؛ خورشيد يشت ؛ ماه يشت ؛ تير يشت ؛ گوش يشت ؛ مهر يشت ؛ سروش يشت ؛ رشن يشت ؛ فروردين يشت ؛ بهرام يشت ؛ رام يشت ؛ دين يشت ؛ ارد يشت ؛ اشتاد يشت ؛ زامياد يشت ؛ هوم يشت ؛ وننديشت . م
( 5 ) . يكى از بخشهاى پنجگانهء اوستا ، كه به وسيلهء آذربد مهرسپندان تدوين شده . خرده اوستا در باب نماز ، ادعيه ، ايام متبرك ماه ، و اعياد دينى است ؛ و مطالب آن از اوستاى بزرگ استخراج شده است . م