« بر ساحل بند امير خلوتگاهى از گل سرخ است ، و بلبل در سراسر روز در اطراف آن آواز مىخواند ؛ در ايام كودكى برايم چون رؤيايى شيرين بود كه در ميان گلهاى سرخ بنشينم و به نغمهء پرندگان گوش فرا دارم .
آن خلوتگاه و آواى بلبانش را هرگز فراموش نمىكنم ، اما هنگامى كه در شكوفانى سال تنها هستم چه بسيار با خود مىانديشم : - آيا هنوز هم بلبل در آنجا مىخواند ؟
آيا گلهاى سرخ در كنار ساحل آرام بند امير ، هنوز شكوفان و درخشانند ؟
- مور ، منظومهء لالهرخ .
شيراز ، زادگاه شاعران 21
شيراز در حدود 40 ميلى [ - شصت و چهار كيلومترى ] جنوب تخت جمشيد قرار دارد ، ولى طى كردن اين دو منزل راه چندان آسانى نيست ، و از اينرو من طورى از تالارهاى ويران و متروك شاهان هخامنشى حركت كردم كه بتوانم قبل از غروب آفتاب به زادگاه حافظ و سعدى برسم . اولين دستهء اسبهاى تازهنفسى را كه از چاپارخانه گرفتيم بسيار خوب بودند ، و اين خود نويدى براى اسبهاى منزل دوم بود . يك سلسله چهارنعلهاى تند و طولانى ، با توقفهاى خيلى كوتاه كه فقط به منظور مرتب و محكم كردن بارها در روى اسبان باركش صورت گرفت ، دستهء كوچك سواران ما را دو ساعته به منتهاى دشت باتلاقى مرودشت ، كه تپهها از اطراف در ميانش گرفته بودند ، رسانيد . در فاصلهء كمى از اينجا جاده از روى پلى كه بر بند امير بستهاند مىگذرد . نام اين مجراى رود را از آن جهت بند امير « 1 » گذاشتهاند كه عضد الدولهء ديلمى كه در قرن چهارم هجرى بر فارس حكومت داشت در آنجا بر رودخانه سدى و بر روى آن معبر قوسدارى ساخت ، و نيز كنارههاى رودخانه را در نقاط مختلف با احداث باغها و بستانها و كاخها بياراست 1 . بدبختانه بناهاى اخير سالها قبل از ميان رفته است .
در چند كيلومترى بند امير ، آبادى زرقان « 2 » يا زرقون در دامنهء كوهى آشيان
هامش
( 1 ) . بندى به طول 106 متر بر رود كر ؛ 12 كيلومترى پايين پل خان . بعضى ساختمان اوليهء آن را از دورهء هخامنشى مىدانند . اكنون از آن فقط براى ارتباط بين دو ساحل رودخانهء كر ، آبيارى تعدادى روستاها ، و به كار انداختن آسياها ، استفاده مىشود . م
( 2 ) . دهى در بخش زرقان شيراز ، به فاصلهء 35 كيلومترى شمال شرقى شيراز . م