« به نظر مىرسد كه بين
m
و
k
جاى دو حرف خالى است . » ولى بعدا ( در صفحهء دو ضميمهء شمارهء 12 همان مجله ؛ مقايسه كنيد با بارتولومه « 1 » ، پژوهشهايى در زبانهاى هندو - ژرمنى « 2 » ، 12 ، 133 ) گفتار خود را اين گونه تصحيح كرده است : « در واژهء -
ma K 'uw '
فقط يك حرف كسر است . » اين سخن با آنچه من شخصا دريافتم كاملا مطابق است . اما در مورد صحت حرف
y
كه در هيچ يك از متنهاى چاپى كتيبه جز متن وايسباخ و بانگ نيامده ، و آن دو نيز آن را مشكوك قلمداد كردهاند ، من هيچ ترديدى ندارم ، زيرا هم طرحى كه از حروف اين كلمه با مداد كشيدهام و هم يادداشتى كه تهيه كردهام مؤيد وجود حرف
y
است . قسمت آخر كلمهء مورد بحث ، يعنى
- K uv
تا آنجا كه يادداشتهاى من دربارهء حرف به حرف آن نشان مىدهد - كاملا روشن است . تنها واژهاى كه من مىتوانم از ميان لغات اوستايى به خاطر بياورم كه با اين واژهء مشكوك
m ? y ? k ? auv ? a
معادل باشد ، واژهء
mae ? kantl ? s ?
است ( يسنا ، 38 . 3 ) كه به معناى « حيوان باركش » مىباشد ( مقايسه كنيد با واژهء سانسكريت
( m y
8 . اما در مورد قرائت دو كلمهاى كه قبل از اين واژهء كنجكاوىانگيز آمده است يعنى
adam k ramm
جاى هيچگونه ترديدى نيست .
بهستان ، ستون 1 ، سطر 86 ،
aniyam us ? ab rim
: بازديد و بررسى مكرر صخره درستى اين قرائت را تأييد مىكند . علامت واژه جدا كن پيش از حرف
u
قرار دارد و كاملا درست است . خود حرف
u
، با آنكه روشن نيست ، به خوبى قابل استنباط است ، و من دو بار در دو مورد به بررسى دقيق آن پرداختم و به صحت آن كاملا اطمينان يافتم . حرف
s ?
هيچ جاى گفتگو ندارد ، و چنان كه فوى « 3 » در نشريهء تحقيقات زبانشناسى مقايسهاى « 4 » ( 35 ، 36 ) ، تصور كرده است به هيچ وجه افتادگى و سقط علامتى پس از آن در لبه نيست . نقر جزء
- b rim
در سطر بعد نشان مىدهد كه آن قسمت از اين واژهء مركب كاملا صحيح است . بنابراين حدس اوپرت « 5 » ، كه كلمه بر روى هم بايد
us ? ab rim
باشد ، موجه مىنمايد 9 در اينجا من از وارد شدن در بحث مربوط به اشتقاق اين واژه خوددارى مىكنم .
هامش
( 1 ) .Bartholomae( 1855 - 1925 ) ، مستشرق آلمانى . استاد زبانشناسى تطبيقى دانشگاه هايدلبرگ بود . مهمترين آثارش عبارتند از « تحقيقات آريايى » ( 1883 - 86 ) ؛ « كتاب لهجههاى ايرانى كهن » ( 1883 ) ؛ « پژوهشهايى در زبانهاى هند و ژرمنى » ( 1890 - 91 ) ؛ « لغتنامهء ايرانى كهن » ( 1904 ) ؛ و غيره . م
( 2 ) .Indogermanische Forschungen، يا ، به اختصار ،« I . F ».
( 3 ) .Foy( 4 ) .Kuhn's Zeitschrift fur Vergleichende Sprachforschung .، يا ، به اختصار ،« K . Z ».
( 5 ) .Oppert( 1825 - 1905 ) ، خاورشناس فرانسوى آلمانى الاصل . در 1847 به فرانسه رفت . در خط ميخى متبحر بود ، و در 1851 در رأس هيئتى عازم -