بچشند . چون آن را موافق مذاق خويش يافتند هركس چندين دسته از آن گياه كند و بر ترك اسب يا بر پشت خويش بست . نه براى آنكه به خوردنش نياز داشت بلكه به جهت طعم و بوى خوش آن . آلبانيها فرياد مىزدند بالتراكان ، بالتراكان .
بعدها از اين گياه در ترارسا « 1 » واقع در پادووانو يافتم و اين هنگامى بود كه در آن كوهها بالتراكان را مىجستم . اكنون در چند كلمه به وصف آن مىپردازم : برگ اين گياه شبيه برگ كلم يا شلغم روغنى « 2 » است و ساقهاش ضخيمتر از انگشت آدمى .
هنگامى كه به تخم مىرسد طول آن بيش از يك و نيم گز « 3 » و فاصلهء هر برگى از ساقه در حدود يك چهارم گز است . تخم اين گياه شبيه تخم رازيانه « 4 » اما بزرگتر است و طعمى تند و خوش دارد . در موسمى كه اين گياه مىرويد دانهاش تا قسمت نرم آن شكننده است . طعم اين گياه مانند طعم ترنج كپكزده است و براى دگرگون كردن مزهاش چيزى لازم نيست ، ازاينرو آن را مىتوان بىنمك خورد . مىپندارم كه بذر اين گياه را بموقع مىتوان مانند بذر ديگر گياهان كاشت . بخصوص در جاهاى معتدل و خاك خوب . هر ساقهاى را ريشهايست مخصوص خود كه ميانتهى است .
پوست اين گياه سبز مايل به زرد است .
اما گمان مىكنم كه اگر كسى نتواند آن را از روى خواص آن بشناسد با توجه به دانههايش خواهد شناخت . تاتاران و ديگر مردمانى كه با اين گياه آشنا هستند برگهايش را با آب در ديگ مىپزند و همينكه مطبوخ خنك شد مانند شراب مىنوشند و مىگويند كه بسيار گواراست و من نيز به حكم تجربهاى كه دارم اين نكته را تصديق مىكنم . با عرض ارادت به آن حضرت ، بندهء كمترين ، جوزافا باربارو .
ونيز ، به تاريخ 23 مه 1491 م . [ 896 / 897 ه . ق . ] .
هامش
( 1 ) .Terrarsa( 2 ) . به انگليسىrape.
( 3 ) . در متنbroxeioو آن واحد طول ايتاليايى است معادل نيم الى يك گز . - م .
( 4 ) . به انگليسىfennel.