همان ترتيبى كه با شوهرانشان رفتار مىشود ، دوستانه پذيرايى به عمل مىآيد . براى آنها حمام آماده مىكنند و براى خوشبو كردن به آنها عطر مىزنند و با قهوه و قليان و شربت از آنها پذيرايى مىكنند . ضمنا در تمام مدتى كه زنها در حرمسراها به سر مىبرند صاحبخانه از رفتن به آنجا خوددارى مىنمايد . پس از صرف شام براى زنها در اتاقهاى جداگانه رختخواب مىاندازند و شوهرانشان به آنها ملحق مىشوند . شوهرها صبح نسبتا زود از اتاق خارج مىشوند تا با زنهاى صاحبخانه روبهرو نشوند .
گاهى مسافران از ميهماننوازى صاحبخانه سوءاستفاده مىكنند و پاداش خوبيهايشان را به بدى مىدهند . آنها غالبا جاسوسهايى از آب درمىآيند كه از طرف بزرگان براى پى بردن به مقاصد دشمنانشان مامور گرديدهاند .
اشخاصى كه به زيارت مكه مىروند عنوان حاجى را كسب مىكنند و براى اينكه مردم بدانند كه آنها قصد عزيمت به اين سفر را دارند به دور كلاه سياهپوست برهاى كه بر سر دارند دستمال سفيدى به صورت نوار مىپيچند و آن را به همين صورت تا زمان مراجعت حفظ مىكنند . مسافرينى كه قصد زيارت مكه را دارند در بصره گرد هم مىآيند و از آنجا به صورت كاروان به خط مستقيم به سوى صحراهاى عربستان كه در اين منطقه بيش از سيصد فرسخ عرض دارد حركت مىكنند .
در اين مسير فقط يازده چاه وجود دارد كه نهتاى آنها آبشان قابل شرب است . دو چاه ديگر كه بين عنيزه و حرم باغلر واقعند آبشان شورمزه و غير بهداشتى است به طورى كه حتى براى چهارپايان هم مضر مىباشد ولى شدت عطش آنها را وادار به آشاميدن مىنمايد .
بزرگان در اين سفرها علاوه بر خدمه ، تعدادى اشخاص متفرقه را با خود همراه مىبرند مشروط بر اينكه آنها مسووليت غذاى خود و عليق اسبهايشان را شخصا عهدهدار باشند و به اين ترتيب تعداد افراد كاروانهايى كه مربوط به يك خانواده است غالبا از سيصد نفر تجاوز مىنمايد . نيمى از همراهان كه مسلح و سوار هستند در جلو و نيمى ديگر در عقب ، اسبهاى
سفر در ايران ( فارسى ) — صفحة 230
مساهمون: گاسپار دروويل
ص٢٣٠