از تخت روان منحصرا به زنهاى شاه يا شاهزادگان اختصاص دارد . سبدها دو محفظهى چوبى هستند كه مانند درشكههاى كروكدار تكاسبهى اروپايى با شاخه و تركه پوشانده شدهاند .
كجاوهها مانند دو لنگه مال التجاره بر پشت قاطرها قرار دارند و در هريك از آنها يك زن مىنشيند . پردهاى درون كجاوهها را از نظرها مخفى مىدارد . نوكرها كه دهنهى قاطرها را در دست دارند آن را بالا مىگيرند كه مانع رو رفتن قاطرها بشوند .
از آنجا كه اصول ميهماننوازى در همهجا با دقت و حدت بسيار رعايت مىشود بسيارى از ايرانيان به منظور مطالعه و يا خوشگذرانى بار سفر مىبندند . آنهايى كه اين نوع زندگى بيابانگردى را برمىگزينند مىتوانند بدون آنكه يك شاهى از جيب خرج كنند تمام قارهى آسيا را زير پا بگذارند .
كافى است به مجرد رسيدن به شهر يا دهكدهاى در اولين خانه كه به نظرشان مناسب آيد توقف كنند و از اسب پياده شوند . بلافاصله خدمهى خانه اسبها را مىگيرند و به اصطبل مىبرند . صاحبخانه هم قبل از خوشآمد گفتن به خود اجازهى هيچگونه پرسشى نمىدهد . از اين لحظه به بعد مسافر ميهمان است و نوكرها هم به تبعيت از ارباب كمر به خدمت او مىبندند و احترامات لازم را به جا مىآورند . صاحبخانه از ميهمان در منزل خود پذيرايى مىكند . شام و ناهار و رختخواب خوب به او مىدهد و از اسبش به طور كامل نگاهدارى مىكند . او مىتواند در هرمنزلى به هراندازه كه ميل داشته باشد توقف نمايد بدون آنكه احساس مزاحمت و سربار بودن بكند . موقعى كه ميهمان قصد عزيمت دارد ، غالبا صاحبخانه از روى صدق و صفا از او خواهش مىكند كه اقامت خود را براى چند هفته تمديد نمايد . در مورد ميهمانان شاد و خوشمشرب و بذلهگو اصرار صاحبخانه زيادتر است ، زيرا وجود آنها باعث مىشود كه گروه كثيرى از دوستان به منزل صاحبخانه كشيده شوند .
هنگامى كه مسافرين زنهاى خود را همراه دارند ، بلافاصله زنها به حرمسرا راهنمايى مىشوند و از آنها به
سفر در ايران ( فارسى ) — صفحة 229
مساهمون: گاسپار دروويل
ص٢٢٩