مىتوانند در موارد بسيار مهم نسبت به راى صادره از طرف آقاهاى بزرگ به شيخ الاسلام و حتى پادشاه مراجعه و تقاضاى رسيدگى بنمايند .
در شهرهاى بالنسبه مهم ، تعدادى روحانى از درجات پايينتر هستند كه عنوان آقا را دارند و با كمك يكديگر امور جارى را اداره مىكنند . روحانيون ديگرى به نام ملاها زير دست آنها هستند كه ضمن اجراى امور مذهبى به ختنهى پسران و اجراى صيغهى عقد ازدواج و نماز ميت مىپردازند و روزى دو بار هم در نماز جماعت پيشنمازى مىكنند . آقاها ضمن نظارت بر كار ملاها خود نيز در خانوادهى بزرگان شخصا به اجراى اين امور مىپردازند و از اين بابت همانند كشيشهاى مسيحى كه در كليساهاى كوچك انجام وظيفه مىكنند ، مبالغى به صورت مستمرى سالانه دريافت مىدارند . آنها ضمنا آموزش اطفال رجال را نيز بر عهده دارند .
لباس آقاها و ملاها معمولا شبيه لباس مردمان عادى است و تنها به وسيلهى عمامههاى گرد بسيار بزرگ و شال سفيد و عباى گشاد راهراهى از پشم سياه و سفيد از ديگران تشخيص داده مىشوند . پهناى عباها نه تا ده پوس و آستين آنها فوق العاده گشاد و خيلى كوتاه است . روحانيون نزد كليهى رجال از احترام خاصى برخوردارند و در همهجا در صدر مجلس مىنشينند . شخص پادشاه نيز به آنها احترام زيادى مىگذارد و غالبا دختران خود را به عقد ازدواج آنها درمىآورد و از اين نظر آنان را بر اعيان تراز اول ترجيح مىدهد . به گمان من سياست در اين طرز رفتار سهم بزرگى دارد .
سيدها را از اينرو چنين مىنامند كه يا از اعقاب مستقيم محمد ( ص ) هستند يا اينكه ادعاى آن را دارند . به ندرت مىتوان سيد دولتمندى يافت ولى در بين آنها بينواى مطلق هم وجود ندارد زيرا عنوان سيدى در تمام مشرقزمين بالاترين جواز و بهترين سفارشنامه است . آنها به جاى كلاه ملى عمامههاى كبود يا سبز بر سر مىگذارند .
سيدها به سبب عنوانى كه دارند نمىتوانند به كارهاى پست اشتغال ورزند و به اين دليل هيچگونه خدمتى را نزد
سفر در ايران ( فارسى ) — صفحة 128
مساهمون: گاسپار دروويل
ص١٢٨