( طوسى ) در تهذيب با سند صحيح از امام صادق عليه السّلام روايت كرده است كه آن حضرت فرمود : نماز مستحبى ( تطوّع ) به منزلهء هديه است ، هر زمان آورده شود ، پذيرفته مىشود . پس هرچه از آن را كه خواهى ، مقدم بدار و هرچه را كه خواهى ، به تأخير انداز « 1 » « 2 » . ولى من هيچيك از علماى خودمان - قدسّ اللّه ارواحهم - را نمىشناسم كه از جهت توسعه در تقديم و تأخير ، عمل به اطلاق اين روايت كرده باشند ، و شايد مراد از تقديم ، ادا و مراد از تأخير ، قضا باشد .
* دخول وقت
مشهور ميان علماى ما - قدس اللّه ارواحهم - اين است كه اعتماد بر گمان به داخل شدن وقت جايز نيست ، مگر اينكه قدرت بر تحصيل علم نباشد . بنابر اين ، جايز نيست كه به خبر يك نفر عادل كه بگويد وقت داخل شده است ، اكتفا كرد و اعتماد به اذان محل هم جايز نيست ، هرچند مؤذّن عادل باشد ، مگر اين كه نتوان تحصيل علم كرد ، و ظاهر كلام محقق در معتبر اين است كه مىتوان بر
هامش
( 1 ) - ممكن است گفته شود كه مراد از نماز تطوّع غير از نمازهايى است كه وقت خاصى دارند و غير از توافل مىباشد ، ولى در اين نظر اشكال است ؛ به اين دليل كه قول امام عليه السّلام كه فرمود مقدم بدار هرچه را كه خواهى و مؤخر بدار هرچه را كه خواهى ، مربوط به نمازهايى است كه داراى وقت هستند ؛ چون تقديم و تأخير در اين نمازها جارى مىشود . مؤلف .
( 2 ) - تهذيب الاحكام : 2 / 267 ح 103 .