بر طرف شدن است ؛ چون خورشيد هرچه بالا بيايد ، سايه كم مىشود تا وقتى كه به نهايت ارتفاع خود در آنروز برسد ، كه سايه به نهايت كم شدن خود در آن روز مىرسد يا بهطور كلى از بين مىرود و اين وضع هنگام رسيدن خورشيد به دايرهء نصف النهار اتفاق مىافتد . مراد از نصف النهار وسط مشرق و مغرب است ، و اين وقت نسبت به ساكنان مناطق زمين ، در وضعيتهاى متفاوتى است و در اين هنگام بر حسب وضعيت مكانى مناطق گاهى خورشيد در قسمت جنوب سمت الرأس و گاهى در قسمت شمال سمت الرأس و گاهى بالاى سر ساكنان قرار مىگيرد و در دو صورت اول ، يعنى وقتى خورشيد در جنوب و شمال سمت الرأس ساكنان منطقهاى قرار گيرد ، سايه هنگام ظهر از بين نمىرود ، بلكه در نهايت كوتاهى به سمت شمال يا جنوب امتداد مىيابد و در اول وقت زوال ( ظهر ) شروع به زياد شدن مىكند . اما در حالت سوم كه خورشيد بالاى سر ساكنان قرار مىگيرد ، سايه بهطور كلى از بين مىرود و در اول وقت زوال مجددا پديدار مىشود ، و سايهء شاخص را قبل از زوال ، ظلّ و بعد از زوال ، فىء گويند .
* وقت فضيلت نماز ظهر
وقت فضيلت نماز ظهر ، از ظهر ادامه پيدا مىكند تا زمانى كه سايه ، يعنى آن مقدار سايه كه بعد از زوال پديدار مىشود ، به اندازهء شاخص شود .