إن يحسدوني فإنّي غير لائمهم
قبلي من النّاس أهل الفضل قد حسدوا
[ 1 ] لكن از اينها چه فايده ؟ بيچارگان ياران گيرند و مذلَّتها كشند و مكرها انديشند و مخدوم را مداهنت [ 2 ] كنند و در تخريب ولايت و ناحيت كوشند و بعشوه جهاني را مستظهر گردانند و همهء جوانب را بوعدهاى دروغ بدست آرند و حاصل جز حسرت و ندامت نباشد . چه هميشه حق منصور بوده است و باطل مقهور ، و ايزد تعالى خاتمت محمود [ 3 ] و عاقبت مرضيّ اصحاب صلاح و ديانت و ارباب سداد و امانت را ارزاني داشته است * ( وَيَأْبَى الله إِلَّا أَنْ يُتِمَّ نُورَه وَلَوْ كَرِه الْكافِرُونَ ) * [ 4 ]
يريد الجاحدون ليطفئوه
و يأبى اللَّه إلَّا أن يتمّه
[ 5 ] و با اين همه ميترسم كه عياذا باللَّه خصمان ميان من و ملك مجال مداخلت ديگر ياوند [ 6 ] و إلَّا بوديم ترا بنده همينيم ترا شير پرسيد كه : كدام موضع است كه از آن مدخل توان ؟ گفت : گويند « در دل بندهء تو وحشتي حادث شده است بدانچه در حقّ او فرمودي و امروز مستزيد و آزرده ست » ؛ و اين جايگاه بد گماني است خاصّه ملوك را در باب كساني كه [ 7 ] عقوبت و جفا ديده باشند يا از منزلت خويش بيفتاده يا بعزلي مبتلا گشته يا خصمي را كه در رتبت كم ازو بوده باشد برو تقدّمي افتاده ، هر چند اين خود هرگز نتواند بود . و بر خردمند
شرح
[ 1 ] .إن يحسدوني . . .اگر حسد مىبرند بر من ( و بد من ميخواهند ) همانا من ملامت كننده نيستم ايشان را ؛ پيش از من مردمان حسد برده بودهاند بر خداوندان فضل .
[ 2 ] . مداهنت ( از د ه ن ) نرمي كردن با كسي ، چرب زباني ، تملَّق گفتن - همچنين است ادهان .
[ 3 ] . خاتمت محمود فرجام پسنديده . همچنين است عاقبت مرضيّ .
[ 4 ] . * ( وَيَأْبَى الله . . . ) * سورهء توبه ( 9 ) آيهء 32 : و نخواهد خداى مگر آنكه تمام كند روشنائي او را ، اگر چه دشوار دارند ناگرويدگان . در اساس بجاى الكافرون : المشركون .
[ 5 ] .يريد الجاحدون . . .ميخواهند منكران تا فرو كشند ( خاموش كنند ) آن را ( چراغ و نور و آتش و غير آن ) و خدا نميخواهد مگر آنكه آن را تمام كند .
[ 6 ] . ياوند صورت ديگري از يابند .
[ 7 ] . خاصّه ملوك را در باب كساني كه . . . اين دو سه سطر بسيار شبيه است به افكار شير در حقّ دمنه كه سابقا گذشت ( 71 / 7 و ما بعد ) .