بيش از ديگران به خدا و پيامبرش آگاهى دارند . . . حال انسان خواب در اين فتنه بهتر از بيدار است و از جنگ نشستن بهتر از شركت در آن است . . . پس شمشيرهايتان را به غلاف كشيد . » « 1 » امام در پاسخ به اين سخن مىگويد كه بخشى از آن حق است و ياران پيامبر از ديگران به دين آگاهترند و بخش ديگرى باطل است و كنارهگيرى از فتنه بهتر از تلاش براى دفع آن نيست .
خداوند جنگ با فتنهانگيزان را واجب ساخته است : « با آنان بجنگيد تا ديگر فتنهاى نباشد و دين مخصوص خدا شود . پس اگر دست برداشتند تجاوز جز بر ستمكاران روا نيست » « 2 » و نيز « هركجا بر ايشان دست يافتيد ، آنان را بكشيد و همانگونه كه شما را بيرون راندند ، آنان را بيرون برانيد . فتنه از قتل بدتر است . » « 3 » پس چگونه از اطاعت فرمان خداوند بازمىدارى و در برابر فتنه سكوت مىگزينى و راه گسترش آن را هموار مىكنى . پيامبر خدا فرموده است : « هركس كار زشتى را ببيند ، با دست خود به مقابله با آن برخيزد و اگر نتوانست با زبانش چنين كند و باز اگر نتوانست با قلبش كه اين كمترين درجه ايمان است . » « 4 »
هامش
( 1 ) . « ايها الناس ان اصحاب رسول اللّه صلى اللّه عليه و آله الذين صحبوه فى المواطن ، اعلم باللّه و رسوله ممن لم يصحبه . . . و ان هذه الفتنة النائم فيها خير من اليقظان ، و القاعد خير من القائم . . . فاغمدوا سيوفكم » مروج الذهب : 2 / 367 ؛ الكامل ابن الاثير : 3 / 221 و 2 / 327 ؛ تاريخ طبرى : 3 / 393 و 498 و 5 / 187 ؛ الامامة و السياسة ، ابن قتيبة : 1 / 85 .
( 2 ) .وَ قاتِلُوهُمْ حَتَّى لا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَ يَكُونَ الدِّينُ لِلَّهِ فَإِنِ انْتَهَوْا فَلا عُدْوانَ إِلَّا عَلَى الظَّالِمِينَبقره / 2 : 193 .
( 3 ) .وَ اقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ وَ أَخْرِجُوهُمْ مِنْ حَيْثُ أَخْرَجُوكُمْ وَ الْفِتْنَةُ أَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِبقره / 2 : 191 .
( 4 ) . « من راى منكم منكرا فليغيره بيده ، فان لم يستطيع فبلسانه ، فان لم يستطع فبقلبه ، و ذلك اضعف الايمان ؟ » صحيح مسلم : 1 / 69 ح 48 ؛ صحيح ابن حبان : 1 / 540 ح 306 ؛ مسند ابى عوانة : 1 / 43 ح 97 ؛