مقطع الحق : حقى كه راه باطل را بگسلد و برچيند .
لا تنكصوا : در پذيرش آن تأخير نكنيد .
الغمرات : سختىها و شدايد .
ساختار ادبى
لا يغيره : تأويل به مصدر مىرود و خبر « ان حقا » قرار مىگيرد .
دنوا : تميز است .
ان لا احتجز : تأويل به مصدر مىرود و اسم « ان لكم » قرار مىگيرد .
فان انتم لم تستقيموا : « ان » شرطى كه فعل شرط آن حذف شده و فعل مذكور آن را تفسير مىكند .
شرح و تفسير
امام اين نامه را به فرماندهان سپاه نگاشته است . ( فإنّ حقّا على الوالي ألّا يغيّره على رعيّته فضل ناله ) ولايت و حكومت ، نوعى وظيفه و تكليف است .
فضيلت حاكم تنها در وفادارى و اخلاص وى و تدبير درست امور رعيت و دفع ستم و آزار از ديگران است . ( ألا و إنّ لكم عندي ألّا أحتجز دونكم سرّا إلّا في حرب ) شما برادران من و همياران من در راه حفظ مصالح اسلام و مسلمانان هستيد . من هيچ رازى را از شما پنهان نمىكنم ؛ مگر آنكه ضرورت و مصلحت اقتضا كند . براى مثال اگر نقشه جنگ را بهطور كامل آشكار كنم ، ممكن است دشمن از آن آگاه شده و شما و كشور به خطر افتيد . پيامبر نيز در اين موارد چنين رفتار مىكرد . جندب بن عبد اللّه از پيامبر نقل مىكند كه آن حضرت ، گروهى را براى برخورد با برخى كاروانهاى قريش گسيل داشت و ابو عبيده را بر آنان گماشت . . . آنگاه پيامبر نامهاى را به عبد اللّه بن جحش