العمى الصم الكمه : صفات اهل شام است .
درّها : بدل اشتمال از دنيا است .
شرح و تفسير
قثم برادر عبد اللّه بن عباس و پسرعموى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و امام على عليه السّلام است .
وى از سوى امام ، حاكم مكه شد و تا زمان شهادت امام در اين منصب بود و سرانجام در زمان خلافت معاويه در سمرقند به شهادت رسيد . « 1 » امام ، جاسوسانى براى اطلاع از اوضاع و احوال معاويه گماشته بود . يكى از آنها به امام خبر داد كه معاويه كسانى را در ايام حج براى شايعهپراكنى و تشويش افكار مردم عليه امام و يارانش به مكه فرستاده است . از اينرو امام نامهاى به قثم نوشت و او را به احتياط و هوشيارى در برخورد با اين ترفند دشمن سفارش كرد .
( أمّا بعد فإنّ عيني بالمغرب كتب إليّ يعلمني . . . ) امام به والى مكه خبر مىدهد كه معاويه گروهى از شاميان را براى دروغپراكنى به مكه فرستاده است و آنان با تمام توان از اين راه به جلب خشنودى معاويه مىپردازند . ( و لن يفوز بالخير إلّا عامله و لا يجزى جزاء الشّرّ إلّا فاعله ) خير از ديدگاه امام برپايه جزا و پاداش آن نزد خداوند اندازهگيرى مىشود و اندازه هرشرى نيز به ميزان خشم و عذاب خداوند بستگى دارد . امام هرگز خوشى و آسايش دنيوى را ملاك خير
هامش
( 1 ) . تاريخ مدينة دمشق : 37 / 472 و 491 ؛ ذخائر العقبى : 239 ؛ الاستيعاب : 551 ؛ طبقات خليفة : 404 .