من داخل شو . » « 1 » همچنين دينداران بر اين باورند كه خداوند فرشتهاى را براى قبض ارواح از اجسام گذارده است . اما درباره شيوه قبض روح اختلاف نظر دارند ؛ برخى مىگويند كه او ارواح را از هر جايى فراخوانده و ارواح به سويش مىشتابند و گروهى ديگر مىگويند زمين براى او همانند سفرهاى است كه از هر بخشى از آن بخواهد ، برمىدارد و گروه سومى مىگويند كه او سربازانى از جنس فرشتگان دارد كه او را در اين كار يارى مىكند . . . اين سخنان همگى بيهوده و نادانى است و راز اين ماجرا تنها در سخن خداوند نهفته است : « باش ، پس مىشود . » « 2 »
امام عليه السّلام ، در اين خطبه مىفرمايد : چه كسى تا كنون حركت فرشته مرگ را احساس كرده و يا شبه او را ديده است ؟ چگونه او روح جنين را در شكم مادرش برمىگيرد ؟ آيا از گوش يا دهان مادر وارد شكمش مىشود و يا روح فرزند را فرامىخواند و آن روح به فرمان خداوند به او پاسخ مىدهد و يا چيز ديگرى در كار است . هدف امام عليه السّلام از اين پرسشها ، آن است كه به مردم بگويد ، حقيقت مرگ و زندگى را تنها خدا مىداند و اينكه بهتر است فيلسوفان از سخنان بيهوده دست كشيده و حقيقت امر را به خدا بسپارند :
« كيف يصف إلهه من يعجز عن صفة مخلوق مثله » آفريدهاى كه از شناخت ذات خويش و اسرار مرگ و زندگى ناتوان است ، چگونه مىتواند خداى خويش را توصيف كند ؟
هامش
( 1 ) .يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ * ارْجِعِي إِلى رَبِّكِ راضِيَةً مَرْضِيَّةً * فَادْخُلِي فِي عِبادِي * وَ ادْخُلِي جَنَّتِيفجر / 89 : 27 - 30 .
( 2 ) .كُنْ فَيَكُونُبقره / 2 : 117 ؛ آل عمران / 3 : 47 .