5 . غصب ، خوردن مال يتيم و خيانت در امانت
غاصب ، كسى كه مال يتيم را خورده و كسى كه در امانت خيانت كرده است ، زندانى مىشود .
در روايت مرفوعه آمده است : امير المؤمنين عليه السّلام فقط در سه مورد شخص را زندانى مىكرد : كسى كه مال يتيم را خورده ، كسى كه مالى را غصب كرده و كسى كه در امانتى كه به او سپرده بودند ، خيانت كرده بود . « 1 »
شيخ طوسى نيز اين روايت را از طريق خود كه به امام باقر عليه السّلام مىرسد ، نقل كرده است . « 2 » شيخ طوسى در توجيه اين روايت ، دو احتمال داده است :
1 . آن حضرت جز اين سه دسته ، كسى را از روى مجازات و عقوبت زندانى نمىكرد .
2 . جز اين سه دسته ، كسى را زندانى طولانى مدت نمىكرد ؛ زيرا حبس به سبب بدهكارى فقط تا زمانى است كه وضعيت او معلوم شود ؛ پس اگر فقير باشد و فقر او به اثبات برسد ، آزاد مىشود . « 3 »
محقق قمى ، سيد عاملى ، شيخ كنى و سيد احمد خوانسارى ، هر كدام در اينجا نظر خاصى دارند . « 4 »
هامش
( 1 ) - الكافى ، ج 7 ، ص 263 .
( 2 ) - التهذيب ، ج 6 ، ص 299 ؛ وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 181 .
( 3 ) - التهذيب ، ج 6 ، ص 300 ؛ الاستبصار ، ج 3 ، ص 48 .
( 4 ) - غنائم الايام ، ص 679 ؛ مفتاح الكرامة ، ج 10 ، ص 72 ؛ القضاء ، ص 311 ؛ جامع المدارك ، ج 6 ، ص 25 ؛ ولاية الفقيه ، ج 2 ، ص 484 .