برخى از احكام تبعيد
1 . اگر تبعيدى ، خودسرانه و قبل از سپرى شدن مدت تبعيدى ، به وطنش بازگشت ، برخى مىگويند مدت قبلى حساب مىشود [ و بايد دنبالهء آن را سپرى كند ] - چنانكه علامه حلى ، شهيد ثانى و گلپايگانى « 1 » به آن معتقدند و نظر حنبلىها و مالكىها است ، « 2 » و بعضى مىگويند مدت قبلى به حساب نمىآيد و بايد از اول ، يك سال در تبعيد بگذارند . « 3 »
2 . اگر تبعيدى بيمار باشد ، گرچه ما نصّ خاصّى و كلامى از فقها در اين زمينه نيافتيم ، لكن از برخى كلمات برمىآيد كه فرق است ميان مرضى كه اميد بهبودى در آن نيست و مرضى كه اميد بهبودى در آن هست ؛ كه در صورت اول ، منتظر نمىماند و در صورت دوم ، منتظر مىماند ؛ چنانكه شيخ طوسى گفته است . « 4 »
3 . گاهى تبعيد متوقف و معلق مىشود و آن زمانى است كه حاكم شرع ببيند از اين تبعيد ممكن است فتنهاى برخيزد ؛ پس حكم اجرا نمىشود تا مانع ، رفع شود ؛ ولى ساقط نمىشود . « 5 »
4 . آيا تبعيدى در تبعيدگاه زندانى مىشود - چنانكه اندلسى گفته « 6 » و
هامش
( 1 ) - تحرير الاحكام ، ج 2 ، ص 223 ؛ الروضة البهية ، ج 9 ، ص 111 ؛ الدرّ المنضود ، ج 1 ، ص 322 .
( 2 ) - التشريع الجنائى الاسلامى ، ج 2 ، ص 382 ؛ الاقناع ، ج 4 ، ص 252 .
( 3 ) - كشف اللثام ، ج 2 ، ص 224 ؛ قواعد الاحكام ، ج 2 ، ص 255 .
( 4 ) - المبسوط ، ج 5 ، ص 203 ؛ الخلاف ، ج 2 ، ص 442 .
( 5 ) - الدرّ المنضود ، ج 1 ، ص 323 .
( 6 ) - المنتقى ، ج 1 ، ص 319 .