گفتار دهم : حق آزادى از زندان
آزادى از زندان در چهار مورد متصور است :
الف ) موردى كه شرعا حبس ، محدود به زمان معينى باشد ؛ مانند متهم به قتل و سرقت - بنابر قول مالك - ، آنجا كه اعسار بدهكار ثابت شود و محاربى كه قتل و جرح انجام نداده است - بنابر فرض تفسير « نفى » در آيه به « حبس » ؛ و مدت زندانى تمامشده باشد . « 1 »
ب ) مواردى كه حبس از باب تعزير باشد . امام مىتواند اين زندانيان را مورد عفو قرار دهد . « 2 »
ج ) اگر زندانى توبه كند و كار خود را اصلاح كند يا امام مصلحتى در وى ببيند او را آزاد مىكند ؛ گرچه محكوم به زندان ابد باشد ؛ چنانكه شيخ مفيد ، « 3 » سيد مرتضى ، « 4 » ديلمى ، « 5 » ابن زهره ، « 6 » فاضل هندى « 7 » و صاحب جواهر « 8 » تصريح كردهاند .
د ) اگر زندان ، حدّ باشد ، در صورتى كه جرم به اقرار ثابت شده باشد
هامش
( 1 ) - موارد السجن ، ص 547 .
( 2 ) - شرائع الاسلام ، ج 4 ، ص 147 ؛ مسالك الأفهام ، ج 14 ، ص 326 ؛ المبسوط ، ج 8 ، ص 66 .
( 3 ) - الانتصار ، ص 63 .
( 4 ) - المقنعة ، ص 802 .
( 5 ) - الغنية ، ص 433 .
( 6 ) - المراسم ، ص 259 .
( 7 ) - جواهر الكلام ، ج 41 ، ص 533 ؛ مناهج المتّقين ، ص 502 .
( 8 ) - كشف اللثام ، ج 2 ، ص 249 .