باب در اشتراك منافقين و گمراهان و شيطان ( با مؤمنين و فرشتگان ) در دعوت الهيه
1 -
جميل گويد : طيار به من مى گفت : شيطان كه از فرشتگان نبود ، و جز اين نيست كه فرشتگان مأمور به سجده براى آدم عليه السّلام شدند ، و شيطان گفت : من سجده نميكنم ، پس چرا شيطان گنهكار شد آنگاه كه سجده نكرد با اينكه او از فرشتگان نبود ؟ گويد : من و او خدمت حضرت صادق عليه السّلام شرفياب شديم ، و به خدا سوگند پرسش خود را به طرز نيكوئى طرح كرد و عرضكرد ، قربانت شوم بفرمائيد آنچه خداوند مؤمنين را خوانده است از اين كه فرموده است : « اى كسانى كه ايمان آوردهايد » آيا منافقان هم در اين خطاب وارد ميشوند ( و خطاب شامل آنان نيز گردد ) ؟ فرمود : آرى و شامل گمراهان نيز گردد ، و شامل هر كس كه بدعوت آشكار ( اسلام ) اعتراف كرده نيز گردد ، و شيطان هم از كسانى بود كه بدعوت آشكار با آنان ( يعنى فرشتگان ) اعتراف كرده بود .
شرح
- مقصود از اين كه راوى گويد : طيار سؤال را خوب طرح كرد روشن است زيرا خدمت امام عليه السّلام كه رسيدند ادب را رعايت كرد و سؤال اصلى را كه صورت اعتراض بخداى تعالى داشت طرح نكرد ، بلكه سؤال ديگرى طرح كرد كه اين صورت را نداشت ولى در ريشه با هم مشترك بودند و از جواب امام عليه السّلام شبهه اصلى نيز بر طرف شده و جواب آن نيز داده ميشد ، و امام عليه السّلام چون از راه اعجاز منظور اصلى او را متوجه شده بود سؤال اصلى را هم مطرح فرموده و از آن جواب داد .
باب در تفسير گفتار خداى تعالى : « و برخى از مردم خدا را بر حرف پرستش كنند »
1 -
زراره گويد : از حضرت باقر عليه السّلام از گفتار خداى عز و جل : « و برخى از مردم خدا را