باب / مؤلفة قلوبهم / ( دل بدست آوردهگان )
1 -
حضرت باقر عليه السّلام فرمود :
« مؤلفة قلوبهم »
مردمى بودند كه خدا را بيگانگى شناختند و از پرستش آنچه بجز خدا پرستش مىشود دست برداشته بودند ولى در دل آنها شناختن اينكه محمد رسول خدا است وارد نشده بود ، و شيوهء رسول خدا ( ص ) اين بود كه دل آنها را بدست آورد ( و آنها را به خود نزديك كنند ) و ( با نشان دادن براهين و معجزات دين اسلام و رسالت خود را ) به آنها ميفهماند تا بفهمند و ( شرايع و دستورات دين را ) به آنها ياد ميداد .
شرح
- مجلسى ( ره ) گويد : بدان كه
« مؤلفة قلوبهم »
يك دسته از مستحقين زكات هستند كه خداوند در قرآن بيان فرموده است ، و از اين اخبار ظاهر گردد كه اينها مردمى بودند كه اظهار اسلام ميكردند ولى پا برجا در آن نبودند پس آنها يا منافق بودند و يا در شك بودند ، خداى تعالى سهمى از زكات و غنيمتها به آنها اختصاص داد تا دلشان با سلام الفت گيرد و در دين پا برجا شوند ، و در جهاد با مشركين از آنان كمك گرفته شود تا آنكه گويد : و مشهور ميان اصحاب ما آنست كه ايشان كفارى بودند كه براى جهاد از آنان دلجوئى ميشد .
2 -
زراره گويد : از امام محمد باقر عليه السّلام ( از تفسير ) گفتار خداى عز و جل پرسيدم ( كه فرمايد ) :
« وَ الْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ »
( سورهء توبه آيه 60 ) فرمود : ايشان مردمى بودند كه خداى عز و جل را بيگانگى شناختند و از پرستش آنچه جز خداوند پرستش شود دست برداشته بودند ، و گواهى دادند كه معبودى جز خداى يگانه نيست و محمد ( ص ) رسول خدا است ، ولى با اين حال در برخى از آنچه پيغمبر ( ص ) آورده بود شك داشتند ، پس خداى عز و جل به پيغمبر خود دستور داد بوسيلهء مال و عطا ( ى به آنها ) آنان را با اسلام