3 -
حضرت باقر عليه السّلام فرمود : هيچ زمانى « مؤلفة قلوبهم » بيشتر از امروز نبودهاند .
شرح
- فيض عليه الرحمة گويد : اين فرمايش حضرت بخاطر اينست كه ديانت بيشتر مسلمانان در هر زمان روى دنياى آنها پايهگذارى شده اگر وضع دنياى آنها خوب شد ( و بنوائى رسيدند ) بدين خود خوشنود شوند و تن در دهند ، و اگر چيزى از دنيا به آنها نرسيد نگران شوند و پشت پا بدين زنند .
4 -
اسحاق بن غالب گويد : حضرت صادق عليه السّلام به من فرمود : به نظر تو چقدر مردم اهل اين آيه هستند ( كه خدا فرمايد ) : « اگر از آن صدقات به آنها داده شود خوشنود شوند و اگر به آنها داده نشود از آن ناگهان خشم كنند » ( سوره توبه آيهء 58 ) ؟ گويد : ( خود ) آن حضرت فرمود : آنان بيش از دو سوم مردم هستند .
توضيح
- شيخ طبرسى ( ره ) و ديگران گويند : چون پيغمبر ( ص ) غنيمتهاى حنين را چنانچه گذشت تقسيم فرمود حرقوس بن زهير ( يكى از آنان كه بعدها از سران خوارج شد ) يا ديگرى از منافقين به آن حضرت ايراد و خردهگيرى كردند و گفتند بتساوى قسمت نكرد ؟ يا گفتند آيا اين عدالت است ( كه بما چيزى ندهى و به آنها تقسيم كردى ؟ ) سپس اين آيه نازل شد :
وَ مِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقاتِ فَإِنْ أُعْطُوا مِنْها
. . . يعنى و برخى از ايشان به تو در بارهء صدقات خرده گيرند پس اگر به آنها داده شود . . . . » و مقصود حضرت اينست كه بيشتر مردمان اين زمان هم اين گونه هستند .
5 -
حضرت باقر عليه السّلام فرمود : هيچ گاه
« الْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ »
بيش از امروز نبودهاند و آنها مردمانى بودند كه خدا را بيگانگى شناختند ، و از شرك بيرون آمدند ، ولى معرفت رسالت محمد ( ص ) و آنچه ( از جانب خدا آورده بود ) در دلهاى آنان استوار نشد ، و رسول خدا ( ص ) از آنان دلجوئى كرد و همچنين مؤمنين پس از رسول خدا ( ص ) با آنها الفت گرفتند تا آنكه معرفت پيدا كنند .