( 1 ) عبد الله بن كعب بن مالك ، از پدرش ، از پدر بزرگش نقل مىكردند * معاذ بن جبل مردى سپيد چهره و بلند قامت و داراى دندانهاى زيبا و چشمانى درشت و ابروانى پيوسته و موهاى پيچيده و كوتاه بود . در بيست يا بيست و يك سالگى خود در بدر شركت كرد و پس از آنكه در جنگ تبوك هم همراه پيامبر ( ص ) بود ، در بيست و هشت سالگى به يمن رفت و در سال هيجدهم هجرت در طاعون عمواس كه جايى در اردن از نواحى شام است به روزگار حكومت عمر در سى و هشت سالگى درگذشت و اعقابى از او باقى نمانده است .
يزيد بن هارون و عفان بن مسلم از حماد بن سلمة ، از علىّ بن زيد ، از سعيد بن مسيب نقل مىكنند كه مىگفته است * عيسى ( ع ) در سى و سه سالگى به آسمان برده شد و معاذ بن جبل كه خدايش رحمت كناد در سى و سه سالگى درگذشت . [ 1 ]
يزيد بن هارون نقل مىكند كه سعيد بن ابى عرور ، از شهر بن حوشب [ 2 ] نقل مىكرده كه مىگفته است * عمر بن خطاب مىگفت : اگر معاذ بن جبل زنده و در دسترس من مىبود ، او را خليفه مىكردم و چون پروردگارم از من دربارهء او مىپرسيد مىگفتم پروردگارا شنيدم كه پيامبرت مىفرمود : چون عالمان در روز قيامت جمع شوند ، معاذ بن جبل به اندازهء پرتاب يك سنگ جلوتر از ايشان است . [ 3 ] گويد : از زيادى كسانى از بنى سلمه كه در جنگ بدر شركت كردهاند به آن قبيلهء سلمه بدر مىگفتند كه چهل و سه مرد از ايشان در بدر حضور داشتند .
هامش
[ 1 ] . اين گونه مقايسه كردن ميان پيامبر بزرگوار معصوم اولو العزم عيسى ( ع ) و معاذ بن جبل ترك ادب شرعى نيست ؟ وانگهى مكرر ملاحظه كرديد كه مىگويد معاذ در بدر بيست يا بيست و يك ساله بوده است ، چگونه در شانزده سال بعد سى و سه ساله بوده است ؟ - م .
[ 2 ] . شهر بن حوشب ، چندان قابل اعتماد نيست . از بيت المال كه سرپرست آن بوده است ، مقدارى برداشته است . درگذشته به سال 111 يا 112 هجرى است . ر ك : ذهبى ، ميزان الاعتدال ، ج 2 ، ص 283 ، ذيل شمارهء 3756 - م .
[ 3 ] . بر فرض صحت اين روايت آيا عمر بن خطاب كه براى معاذ بن جبل اين چنين مىگويد ، نشنيده بود كه پيامبر ( ص ) در مورد حضرت على ( ع ) فرمودهاند « كه من شهر علمم و عليّم در است / درست اين سخن گفت پيغمبر است » ، براى اطلاع از اسناد اين گفتار رسول خدا ( ص ) در منابع اهل سنت ، ر ك : صحيح ترمذى ، ج 2 ، ص 299 ، و مستدرك الصحيحين ، ج 3 ، ص 126 ، و اثر بسيار سودمند استاد سيد مرتضى فيروزآبادى ، فضايل الخمسه من الصحاح السته ، ج 2 ، بيروت ، 1973 ، ص 52 - 248 - م .