( 1 ) لعنت نفرمود و هيچ گاه در امور شخصى خود از كسى انتقامجويى نكرد مگر در مواردى كه حرمت الهى دريده مىشد و هرگز به دست خود كسى را نزد مگر در جهاد و جنگ در راه خدا و آنچه از او مىخواستند در صورتى كه حرام نبود آن را بر مىآورد ولى در مورد كارهاى حرام از همه بيشتر اجتناب مىفرمود و هر گاه ميان دو كار مخير مىشد آن را برمىگزيد كه آسانتر بود و هنگامى كه جبرئيل را تازه ديده بود در انجام كارهاى خير از نسيم وزان هم بخشندهتر و راحترسانتر بود .
وكيع بن جراح از هشام بن عروة ، از پدرش ، از عايشه نقل مىكرد كه مىگفته است * پيامبر ( ص ) هرگز خدمتكار يا زنى را نزده است و هرگز جز در راه خدا و جهاد كسى را به دست خود نزده است و هر گاه ميان انجام دو كار مخير مىشد دوست مىداشت آسانتر را برگزيند مشروط بر اينكه گناه نباشد و اگر گناه بود از همه بيشتر اجتناب مىفرمود و در امور مربوط به خود هيچ گاه انتقام نمىكشيد مگر آنكه حرمت الهى مخدوش شود كه در آن صورت براى حفظ حرمت الهى انتقام مىگرفت .
ابو بكر بن عبد الله بن ابى اويس مدنى هم از سليمان بن بلال ، از ابن ابى عتيق ، از موسى بن عقبه ، از ابن شهاب از عروة ، از عايشه نظير روايت قبلى را آورده است .
يعقوب بن ابراهيم بن سعد زهرى از پدرش ، از صالح بن كيسان ، از ابن شهاب ، از على بن الحسين ( ع ) نقل مىكرد كه مىفرموده است * پيامبر ( ص ) هرگز زنى و خدمتكارى را نزده است و به دست خود هيچ ضربهيى جز در جنگ و جهاد در راه خدا وارد نفرموده است .
ابو داود سليمان طيالسى و هاشم بن قاسم هر دو از شعبه ، از قتاده نقل مىكردند كه مىگفته است شنيدم عبد الله بن ابو عتبه از ابو سعيد خدرى نقل مىكرد كه مىگفته است * رسول خدا از دوشيزگان شرمگينتر بود و اگر چيزى را خوش نمىداشت فقط از وضع چهرهاش مىفهميديم كه خوش نمىدارد .
فضل بن دكين و موسى بن داود و هشام بن سعيد بزاز از محمد بن محمد بن مسلم طائفى ، از ابن ابو نجيح ، از موسى ، از عبد الله بن عبيد بن عمير نقل مىكردند كه مىگفته است * پيامبر ( ص ) از كليهء امورى كه براى آنها در شرع حدّ معين نشده بود عفو و گذشت مىفرمود .
فضل بن دكين از ابن عيينة و محمد بن عبد الله اسدى و محمد بن كثير عبدى از سفيان
الطبقات الكبرى ( فارسي ) — صفحة 355
مساهمون: محمود مهدوى دامغانى
ص٣٥٥