خوراك و آشاميدنى ارزانى فرمود و ما را مسلمان قرار داد . « 1 »
- 5 -
( 1 ) محمد بن بشّار ، از يحيى بن سعيد ، از ثور بن يزيد ، از خالد بن معدان « 2 » ، از ابو امامة « 3 » براى ما نقل كرد كه مىگفته است : هرگاه سفره يا ظرف غذا را از پيش پيامبر صلى اللّه عليه و سلم بر مىداشتند مىگفت : سپاس خداوند را ، سپاس بسيار و پاكيزه و فرخنده و پيوسته ، كه از عهده آن نتوان برآمد ، بار خدايا گواه سپاس ما باش . « 4 »
- 6 -
( 2 ) ابو بكر محمد بن ابان « 5 » ، از وكيع ، از هشام دستوائى ، از بديل بن ميسره عقيلى ، از عبد الله بن عمير ، از ام كلثوم ، از عايشه نقل مىكند كه مىگفته است : پيامبر صلى اللّه عليه و سلم همراه شش تن از اصحاب خود شروع به غذا خوردن كرد ، مردى عرب بيامد و تمام غذا را در دو لقمه خورد . پيامبر صلى اللّه عليه و سلم فرمود ، اگر اين اعرابى « بسم الله » گفته بود ، اين غذا شما را بسنده مىبود . « 6 »
- 7 -
( 3 ) هنّاد و محمود بن غيلان هر دو از ابو اسامة ، از زكريا بن ابى زائدة ، از سعيد بن ابى برده ، از انس بن مالك براى ما نقل كرد كه گفته ، رسول خدا صلى اللّه عليه و سلم مىفرموده است :
هامش
( 1 ) . ترمذى در الجامع ، جلد چهارم ، صفحهء 265 به اين حديث اشاره كرده و متن آن را نياورده است . بخارى هم در صحيح ، دو حديث ديگر را آورده است . اما ابو داود سجستانى ذيل شماره 3850 در سنن ، جلد سوم همين حديث را از قول ابو سعيد خدرى آورده است .
( 2 ) . خالد بن معدان كه به ابو عبد الله شامى كلاعى هم معروف است ، از مردم حمص شام است و مىگفته است هفتاد تن از اصحاب پيامبر ( ص ) را ديده است . او به سال 104 هجرى در طرسوس درگذشته است .
( 3 ) . يعنى ابو امامه باهلى ، نامش صدى و نام پدرش عجلان است . او نخست ساكن مصر شد و سپس به حمص رفت و همانجا به سال 81 يا 86 هجرى درگذشت . او آخرين كس از اصحاب است كه در شام درگذشته است . به الاستيعاب ابن عبد البر در حاشيه صفحهء 5 ، جلد چهارم الاصابة ، مراجعه شود .
( 4 ) . اين حديث را ابو داود در سنن ، جلد سوم ، صفحهء 366 از همين راويان نقل كرده است و اندك تفاوت لفظى دارد كه ظاهرا ضبط ابو داود صحيح است . بخارى هم آن را در صحيح ، چاپ اميريه ، 1314 ق ، جلد هفتم ، صفحهء 82 آورده است .
( 5 ) . اين راوى به حمدويه هم معروف است ، بخارى از راويان اوست ، او درگذشته به سال 244 هجرى است .
( 6 ) . ترمذى اين حديث را در جامع هم ذيل شماره 1858 آورده است .