واو و بعد از مكسورهباشد قلب به ياء مىشود .
مثل اواخذ - اءاخذ و اگر مكسورهباشد قلب بيا مىشود مثل آينه - آئنه و اگر مضموم باشد مطلقا قلب به واو مىشود به شرط اينكه در آخر كلمه نباشد مثل اومّ - اءمّ
ابدال ياء از الف و واو
ياء در دو موضع از الف بدل مىشود
1 - بعد از كسره مثل مصابيح جمع مصباح كه در اصل مصاباح بوده .
2 - بعد از ياء تصغير مثل غزيّل تصغير غزال كه در اصل غزيّال بوده ، و در هشت موضع از واو بدل مىشود :
1 - هرگاه واو ساكن و ماقبلش مكسور باشد مثل ميزان كه در اصل موزان بوده .
2 - هرگاه در آخر اسم معرب و ماقبلش مضموم باشد مثل ترجّى كه در اصل ترجّو بوده .
3 - هرگاه در آخر كلمه يا پيش از تاء تأنيث يا الف و نون زائدتان و بعد از كسره باشد مثل رضى و شجية و غزيان كه اصل آنها رفيو و شجوة و غزوان بوده .
4 - هرگاه بعد از كسره و پيش از الف و عين مصدرى باشد كه عين فعلش اعلال شده باشد مثل قيام و انقياد كه اصل آن دو قوام و انقواد بوده و اگر بر وزن فعل باشد يا عين فعلش اعلال نشده باشد قلب به ياء نمىشود مثل حول .
5 - هرگاه عين جمعى باشد و در مفرد اعلال شده باشد مثل ديار و جياد جمع دار و جيّد كه اصل آن دو دوّار و جواد بوده يا در مفرد ساكن و در جمع پيش از الفى باشد مثل ثوب و ثياب بخلاف طوال جمع طويل در جمع بر وزن فعل اعلال و تصحيح هردو جايز است مثل حيله و حيل حاجة و حوج لكن اعلال بهتر است .
6 - هرگاه در چهارم كلمه يا بالاتر و ماقبلش مفتوح باشد مثل معطيان و يرضيان كه اصل آن دو معطوان و يرضوان بوده .
7 - هرگاه لام وصفى باشد بر وزن فعلى بضمّ فاء مثل عليا كه در اصل علوا بوده و قصوى نادر است و اگر اسم باشد قلب نمىشود مثل هزوى .
8 - هرگاه در يك كلمه با واو جمع شود و اول آن دو ساكن الاصل باشد و واو يا ياء بودنش نيز عارضى نباشد كه در اين وقت واو را قلب به ياء و ياء را در ياء ادغام