نايب فاعل ، واو حاليه ، مبتدا ، ظرف متعلق به محذوف خبر ، حال براى ضمير مستتر در ظرف .
و نصب دادهاند به سبب اذن ، فعل مستقبل را ، اگر در صدر آورده شود در حالى كه فعل مستقبل بعد از اذن ، در حالت وصل شده به « آن » باشد .
681
او قبله اليمين و انصب و ارفعا * اذا اذن من بعد عطف وقعا
عاطفه ، مضاف و مضاف اليه ظرف متعلق به محذوف خبر مقدم ، مبتداى مؤخّر ، عاطفه ، فعل امر و فاعل عطف به ماقبل و الف اطلاق ، شرطيهء ظرفيه ، فاعل فعل محذوف به روش تفسير جمله مضاف اليه اذا ، متعلق به وقع ، مضاف اليه ، فعل و فاعل و الف اطلاق جملهء مفسّره .
و يا قبل از فعل مستقبل ، قسم باشد و نصب بده و يا رفع بده البته ( فعل مستقبل را ) در وقتى كه اذن ، بعد از حرف عطف واقع شود .
682
و بين لا و لام جرّ التزم * اظهار ان ناصبة و ان عدم
عاطفه ، ظرف منصوب متعلق به التزم ، لفظ لا مضاف اليه ، عطف به لا ، مضاف اليه ، ماضى مجهول ، مضاف و مضاف اليه نايب فاعل ، حال براى مضاف اليه ، عاطفه ، شرطيه ، ماضى مجهول فعل شرط ، نايب فاعل آن در بيت بعدى مىآيد .
و بين لاى نافيه و لام جارّه ، واجب بدان ظاهر ساختن « ان » را ، در حالى كه ناصب مضارع است و اگر معدوم بود ( ادامه در بيت بعدى ) .
683
لا فأن اعمل مظهرا او مضمرا * و بعد نفي كان حتما اضمرا
لفظ « لا » نايب فاعل براى عدم در بيت قبل ، فاء جزائيه ، لفظ « ان » مفعول مقدم ، فعل امر و فاعل جمله جواب شرط ، حال براى فاعل ، عطف به مظهرا ، عاطفه ، ظرف متعلق به اضمر ، مضاف اليه ، لفظ كان مضاف اليه ، صفت براى مصدر محذوف ، ماضى مجهول و نايب فاعل و الف اطلاق ( به صورت فعل امر نيز خوانده شده است ) .