تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ألفية ابن مالك ( فارسى ) — صفحة 263

مساهمون:

ص٢٦٣

چكيدهء بحث عطف نسق

عطف نسق :

تابعى كه يكى از حروف عاطفه آن را به متبوع و معطوف‌عليه ارتباط مىدهد . حروف عطف : ده حرفند ، واو ، فاء ، ثمّ ، حتّى ، ام ، او ، امّا ، بل ، لا ، لكن . اقسام حرف 1 - حروفى كه لفظ و معناى معطوف را به معطوف‌عليه عطف مىكنند ، كه عبارتند از هفت حرف اوّل از حروف مذكور . 2 - حروفى كه تنها لفظ معطوف را به لفظ معطوف‌عليه عطف مىكنند ، كه عبارتند از سه حرف آخرى . واو عاطفه براى جمع معطوف و معطوف‌عليه در حكم است و دلالتى بر ترتيب و مهلت ندارد . معطوفى كه ذكر آن براى كامل شدن معناى كلام لازم است ، منحصرا به وسيلهء واو عطف مىشود ، مانند اختصم زيد و عمرو . فاء عاطفه براى جمع و ترتيب ( بدون مهلت ) است . براى عطف جملهء غير صله به جمله‌اى كه صله است ، منحصرا از فاء استفاده مىشود . ثمّ براى جمع و ترتيب همراه با مهلت و تأخير است . حتّى براى عطف بعض و جزء به كلّ به كار مىرود . جزء در اينجا بايد انتهاى كلّ باشد . اقسام ام : 1 - عاطفه يا متّصله : اين قسم آن است كه پس از همزهء تسويه و يا همزهء استفهام به كار مىرود . 2 - غير عاطفه يا منفصله : آن است كه بين دو جملهء مستقل واقع شده و به معناى اضراب است . اگر اشتباه در معنا صورت نگيرد ، ام متصله مىتواند حذف شود . معناى او : 1 - تخيير 2 - اباحه 3 - تقسيم 4 - ابهام 5 - شك 6 - اضراب چنانچه اشتباهى در معناى كلام رخ ندهد ، گاهى او به معناى واو يعنى براى جمع در حكم به كار مىرود .